Connect with us

Πολιτιστικά

Η… κούπα του Πυθαγόρα και η τιμωρία των «υβριστών»

Published

on

Γράφει ο Δημήτρης Βάλλας

Πωλείται και σαν σουβενίρ και εάν δεν γνωρίζει κάποιος το μυστικό της είναι δύσκολο να αντιληφθει τη… φιλοσοφία της!

Εξωτερικά μοιάζει με μια απλή πήλινη κούπα η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κάλλιστα όπως ένα κανονικό ποτήρι κρασιού.

Η έκπληξη όμως που έρχεται στη συνέχεια είναι μεγάλη και αποτελεί μάλιστα και τουριστική ατραξιόν για τους πωλητές κυρίως του ακριτικού νησιού της Σάμου, από όπου και έλκει την καταγωγή της.

Αν λοιπόν το κρασί ή το υγρό ξεπεράσει το όριο μιας γραμμής που είναι χαραγμένη στο εσωτερικό της , τότε η κούπα αδειάζει, το υγρό χύνεται από τη βάση της και… περιλούζει, αυτόν που την κρατά και που τόλμησε να ξεπεράσει το όριο.

Πρόκειται για την τιμωρία του υβριστή από τη νέμεση καθώς αυτός ξεπέρασε κάθε όριο του μέτρου προκαλώντας θεούς και ανθρώπους…

Η επινόησή της χρονολογείται κάπου στον 6ο π. Χ αιώνα. Εμπνευστής και κατασκευαστής της ήταν ο μεγάλος Σάμιος φιλόσοφος, μαθηματικός, γεωμέτρης και μουσικός Πυθαγόρας και είναι γνωστή σαν η «κούπα του Πυθαγόρα», η «δίκαιη κούπα» ή- πιο λαϊκά- το έξυπνο ποτήρι.

Ένα ακόμα συμβολικό αντικείμενο που θεωρήθηκε σαν ένα αριστούργημα της υδραυλικής τέχνης των Αρχαίων Ελλήνων, αλλά και σαν ένα μέσο διδαχής θα είναι ο πρωταγωνιστής μας στις σημερινές ιχνηλασίες!

Ο Πυθαγόρας ο Σάμιος, θεωρείται ο θεμελιωτής των ελληνικών μαθηματικών και δημιούργησε ένα άρτιο σύστημα για την επιστήμη των ουρανίων σωμάτων, που κατοχύρωσε με όλες τις σχετικές αριθμητικές και γεωμετρικές αποδείξεις.

Γεννήθηκε σε χρονολογία που δεν μας είναι γνωστή, αλλά που εικάζεται πως είναι μεταξύ των ετών 580 – 572 π.Χ. και ως επικρατέστερος τόπος γεννήσεως παραδίδεται η νήσος Σάμος.

Η «κούπα του Πυθαγόρα» ή αλλιώς δίκαιη κούπα, που κατασκεύασε ο Σάμιος φιλόσοφος, μαθηματικός, γεωμέτρης και θεωρητικός της μουσικής είχε σαν στόχο, την υπόδειξη και την τήρηση του μέτρου, «μέτρον άριστον».

Πέρα από τον περιορισμό της κατανάλωσης κρασιού μέσα από ένα «έξυπνο ποτήρι», ο Πυθαγόρας ήθελε να διδάξει στους μαθητές του την εγκράτεια και την τήρηση του μέτρου.

Έτσι λοιπόν… Στο εσωτερικό της υπάρχει χαραγμένη μία γραμμή, η οποία οριοθετεί την ποσότητα του κρασιού.

Αν ο χρήστης δεν υπερβεί τη γραμμή, τότε μπορεί να απολαύσει το ποτό του.

Ωστόσο, αρκεί μία παραπάνω σταγόνα για να ξεπεράσει τα όριο της γραμμής και τότε η κούπα να… αδειάσει, χύνοντας όλο το κρασί από τη βάση της.

Στο κέντρο της κούπας υπάρχει μία στήλη που είναι τοποθετημένη πάνω από έναν σωλήνα που οδηγεί στο κάτω μέρος της.

Όσο γεμίζει η κούπα, παράλληλα η στάθμη του κρασιού ανεβαίνει και στο εσωτερικό της κεντρικής στήλης. Από τη στιγμή που το υγρό δεν ξεπερνά την οριοθετημένη γραμμή δεν δημιουργείται κανένα πρόβλημα. Μόλις, όμως το υγρό υπερβεί τη γραμμή, τότε τα μόριά του παρασύρουν το ένα το άλλο, έχοντας ως αποτέλεσμα το άδειασμα της κούπας.

Η κατασκευή του Πυθαγόρα ακολουθεί το νόμο που ανέπτυξε ο Pascal αιώνες αργότερα για τα… συγκοινωνούντα δοχεία.

Η ύβρις ήταν βασική αντίληψη της κοσμοθεωρίας των αρχαίων Ελλήνων. Όταν κάποιος, υπερεκτιμώντας τις ικανότητες και τη δύναμή του (σωματική, αλλά κυρίως πολιτική, στρατιωτική και οικονομική), συμπεριφερόταν με βίαιο, αλαζονικό και προσβλητικό τρόπο απέναντι στους άλλους, στους νόμους της πολιτείας και κυρίως απέναντι στον άγραφο θεϊκό νόμο -που επέβαλλαν όρια στην ανθρώπινη δράση-, θεωρούνταν ότι διέπραττε «ὕβριν», δηλαδή παρουσίαζε συμπεριφορά με την οποία επιχειρούσε να υπερβεί τη θνητή φύση του και να εξομοιωθεί με τους θεούς, με συνέπεια την προσβολή και τον εξοργισμό τους.

Η βίαια, αυθάδης και αλαζονική αυτή στάση και συμπεριφορά, που αποτελούσε για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο παραβίαση της ηθικής τάξης και απόπειρα ανατροπής της κοινωνικής ισορροπίας οδηγούσε τελικά στην πτώση και καταστροφή του «ὑβριστοῦ».

Αποδίδοντας την αντίληψη σχετικά με την ύβρη και τις συνέπειές της, όπως τουλάχιστον παρουσιάζεται στην αρχαιότερή της μορφή, μπορούμε να πούμε ότι οι αρχαίοι πίστευαν πως μια «ὕβρις» συνήθως προκαλούσε την επέμβαση των θεών, και κυρίως του Δία, που έστελνε στον υβριστή την «ἄτην», δηλαδή το θόλωμα, την τύφλωση του νου. Αυτή με τη σειρά της οδηγούσε τον υβριστή σε νέες ύβρεις, που τελικά προκαλούσαν την «νέμεσιν», την οργή και εκδίκηση δηλαδή των θεών, που επέφερε την «τίσιν», δηλαδή την τιμωρία και την καταστροφή του.

Η λέξη ύβρις πέρα από τη λόγια νεοελληνική χρήση της με τις σημασίες «βρισιά» (κυρίως στον πληθυντικό αριθμό «ύβρεις») και συνακόλουθα «κάτι που θίγει την τιμή και την αξιοπρέπεια κάποιου» , αρκετές φορές χρησιμοποιείται και στην εποχή μας, σε πιο προσεγμένο επίπεδο λόγου, με την αρχαιοελληνική σημασία της για να χαρακτηρίσει ανάλογες αλαζονικές συμπεριφορές συνανθρώπων μας».

Η τιμωρία από την κούπα του Πυθαγόρα , άντε να λεκιάσει κανένα παντελόνι με κόκκινο κρασί, όμως, ο συμβολισμός της παραμένει μέχρι και σήμερα ζωντανός για την ύβρη και τη νέμεση που ανά πάσα στιγμή μπορεί να επέλθει, όταν ο ανθρώπινος εγωισμός περάσει τα όριά του.

http://www.eleftheria.gr

Share this post:

Comments

comments

Πολιτιστικά

Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη”: Διαδικτυακές δραστηριότητες απασχόλησης παιδιών

Published

on

By

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη της ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων στα πλαίσια της συνεργασίας του με τον Δήμο Ανατολικής Σάμου, συνεχίζει τις δράσεις για την κοινότητα του νησιού και τη νέα χρονιά.

Ελάτε να μεγαλώσουμε την παρέα μας!

«Δημ –e– ουργώ» Δια-δικτυακές δραστηριότητες απασχόλησης παιδιών

Κάθε Τετάρτη στις 15:30 παιδιά ηλικίας 6-12 ετών έχουν την ευκαιρία να δημιουργούν, να πειραματίζονται, να ξεδιπλώνουν τη φαντασία τους και να παίζουν με λίγα… έως καθόλου υλικά!

Μέχρι τώρα τα παιδιά έπαιξαν, χόρεψαν, έκαναν κατασκευές με τη μέθοδο origami, με πηλό και παρακολούθησαν ενδιαφέροντα και διασκεδαστικά πειράματα.

Διάρκεια: 1 ώρα

Ημέρες διεξαγωγής: Κάθε Τετάρτη | 15.30 με χρήση της πλατφόρμας ZOOM

Πληροφορίες / κρατήσεις θέσεων

Για πληροφορίες ή εκδήλωση ενδιαφέροντος μπορείτε να επικοινωνείτε στο 2273181030 καθημερινά 9:30-16:30 ή μέσω email στο alkizei.arsis@gmail.com, δηλώνοντας ονοματεπώνυμο και τηλέφωνο επικοινωνίας.

Η συμμετοχή στις δραστηριότητες είναι δωρεάν

«Το Καπλάνι απαντάει στα γράμματα σας…»

ΕΥ-ΠΟ; ΛΥ-ΠΟ;

Ένας ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας, ανάμεσα στο Κέντρο μας και τους μικρούς και μεγάλους κατοίκους του νησιού

Τον τελευταίο χρόνο, η ανθρώπινη επαφή, η αγκαλιά, το φιλί θέτουν την υγεία μας σε κίνδυνο και όλοι μας βιώνουμε μία αναγκαστική αποξένωση που μας καθιστά τόσο ασφαλείς όσο και μόνους. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς, που γιορτάζεται στις 21 Ιανουαρίου κάθε έτους, το Καπλάνι σάς προσκαλεί να εκφράσετε τις σκέψεις, τις αγωνίες, τις προσδοκίες σας για τη νέα, πρωτόγνωρη κατάσταση που ζούμε. Τι θέλετε να κρατήσετε και τι να αλλάξετε μετά την επιστροφή στη ζωή όπως την ξέραμε; Τι ρόλο παίζει η αγκαλιά στη ζωή σας;

«Αγκαλιάστε» το Καπλάνι και ψιθυρίστε του όσα φωλιάζουν στην καρδιά σας. Χαρούμενη ημέρα αγκαλιάς!

Τα γράμματά σας μπορείτε να τα αφήνετε στο γραμματοκιβώτιο ακριβώς έξω από την είσοδο του «Άλκη Ζέη», επί της οδού Μαλαγαρίου ή να τα ταχυδρομείτε στην παρακάτω διεύθυνση:

Κέντρο ΑΛΚΗ ΖΕΗ, Λεωφόρος Μαλαγαρίου (πριν από το κτίριο Crystal), 83100, Σάμος

«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!»

Στα πλαίσια των δράσεών μας πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο 2020 δια-δικτυακή συζήτηση για ενήλικες με το Νίκο Σιδέρη, με αφορμή το μπεστ σέλερ βιβλίο του «Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!».

Με έμπνευση από το βιβλίο, ο γνωστός ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής μίλησε για την τέχνη της γονεϊκής αγάπης, της ύψιστης σημασίας του να είναι κανείς παρών στη ζωή των παιδιών αλλά και για τους τρόπους διατήρησης της κανονικότητας, υπό τις δύσκολες συνθήκες μιας πανδημίας ή ενός σεισμού.

Πως εξηγούμε στα παιδιά τα φυσικά φαινόμενα μέσα από αφηγήματα ή ιστορίες, μιλώντας τη γλώσσα τους… Χρήσιμες συμβουλές, ιδέες για χειρισμό ειδικών καταστάσεων μέσα από την εμπειρία και το… χιούμορ!

Οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την ομιλία του Νίκου Σιδέρη αλλά και να συζητήσουν στη συνέχεια πάνω σε θέματα που τους απασχολούν είτε από τη θέση του γονιού ή του εκπαιδευτικού.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη” ευχαριστεί το Νίκο Σιδέρη και τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ για την συνεργασία και συμβολή τους στο έργο μας.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού & Οικογένειας άνοιξε τις πόρτες του τον Ιούνιο του 2020, αποτελείται από καταρτισμένους και έμπειρους επαγγελματίες οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες εκπαίδευσης, σχολικής στήριξης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και ενημέρωσης, δημιουργικής απασχόλησης, καθώς και σεμινάρια για γονείς και εκπαιδευτικούς.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας «ΑΛΚΗ ΖΕΗ» αποτελεί μια πρωτοβουλία της ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων και του Γραφείου Συνεργασίας της UNICEF στην Ελλάδα.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με στήριξη της UNICEF, του ΔΟΜ και χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – DG HOME.

Share this post:

Comments

comments

Continue Reading

Πολιτιστικά

Η ονειρούπολη και το μουσικό σχολείο Δράμας στηρίζει τα παιδιά της Σάμου

Published

on

By

Με τηλεδιάσκεψη και σε κλίμα μεγάλης συγκίνησης μας παρουσιάστηκε, χθες, από το Δήμο Δράμας, η διασκευή του τραγουδιού «Σαμιώτισσα», που αφιέρωσε το Μουσικό Σχολείο Δράμας προς τη δοκιμασθείσα από τον φονικό σεισμό Σάμο.

Μέσα στις δύσκολες συνθήκες που βιώνουμε η ελπίδα πήρε μορφή από τους μαθητές του μουσικού σχολείου της πόλης της Δράμας, οι οποίοι μέσω τηλεκπαίδευσης, μαζί με τους ακούραστους εκπαιδευτικούς τους, ετοίμασαν, με πολύ μεγάλο ενθουσιασμό, ένα βίντεο αγάπης.

Αυτή η εξαιρετική δουλειά αποδεικνύει πως μπορούμε να είμαστε δημιουργικοί ακόμα και σε δύσκολες στιγμές…

 

Επίσης μια μεγάλη ποσότητα σε παιδικά παιχνίδια και δώρα θα αποστείλει ο Δήμος Δράμας και η «ΟΝΕΙΡΟΥΠΟΛΗ» στα παιδάκια της Σάμου που έχουν ανάγκη αυτές τις δύσκολες μέρες να ζήσουν το όνειρο και τη μαγεία των Χριστουγέννων.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ προσωπικά στο Δήμαρχο κ. Χριστόδουλο Μαμσάκοκαι στην Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, Αθλητισμού και Παιδείας κ.Τόλιου Αναστασία για την πρωτοβουλία τους και την έμπρακτη στήριξή τους στον τόπο μας.

ΑυτήείναιηΔράμα!

Η Πρωτεύουσα της Αγάπης

ΑυτοίείναιοιΔραμινοί!Οι πρωταγωνιστές της Ελπίδας!

 

Share this post:

Comments

comments

Continue Reading
Advertisement

Facebook

Δημοφιλή