Connect with us

Σαμιακά

Ο πατήρ Λεόντιος, κατά κόσμον Παπα-Λεωνίδας

Published

on

Πίστευε οτι η ελευθερία είναι η απαλαγή απο τον πλούτο των υλικών αγαθών, και τροφοδοτείται απο τον πλούτο της ψυχής. Ελάχιστο φαγητό, μπαλωμένα ράσα και ανυπόδυτος. Θωρακισμένος με τη πίστη του, πορεύονταν μέσα στη γενική χλεύη. Και πραγματικά, σύμφωνα με μαρτυρίες, αυτός ο φτωχούλης του Θεού, όχι λίγες φορές χρειάστηκε να αντιμετωπίσει την βία απο ανθρώπους που δεν άντεχαν τον έλεγχο των σφαλμάτων τους . Σε φωτογραφικά αρχεία και σε κάποια εφημερίδα έχουν μείνει οι φωτογραφίες του όταν αρματωμένος ανταρτόπαπας, πολέμαγε στο βουνό τους φασίστες κατακτητές. Επίσης, εντυπωσιακή ήταν η συνέντευξη του σε εφημερίδα της Μέσης Ανατολής. Ο λόγος του και η καλλικέλαδη φωνή του ακούστηκε σε όλες τις μεριές που ανασαίνει η ελευθερία. Σε βουνά, σε θαλασσινά εξωκκλήσια, σε μυσταγωγίες ολονυκτιών στα υγρά σπήλαια του Κέρκη και προπαντός σ’ εκείνο τον αντάρτικο γάμο που τέλεσε στο βουνό, και σ΄εκείνη την λειτουργία των βράχων καθώς σφύριζαν γύρω του τα βόλια του εχθρού, χωρίς να τον αγγίζουν.

Αναδημοσιεύουμε από τη σελίδα “Τα νέα των Σκουρείκων” ένα εκτενές κείμενο – αφιέρωμα στον Παπα-Λεωνίδα, του οποίου η καταγωγή ήταν από το χωριό Πλάτανος:

Ο ΟΣΙΟΣ ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ, Ο ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΣ (+ 1993)

Προλεγόμενα

Ὁ ὅσ. Λεόντιος τῆς Σάμου ἀποτελεῖ τό πλέον πρόσφατο παράδειγμα διά Χριστόν σαλότητος στό χῶρο τῆς Ἑλληνικῆς Ὀρθοδοξίας. Ὁ θαυμαστός του βίος προκύπτει μέσα ἀπό τίς μαρτυρίες ἀξιοσεβάστων μαρτύρων – ἐντός καί ἐκτός Σάμου – πού τόν ἔζησαν καί καταθέτουν τήν μαρτυρία τους. Μεταξύ πολλῶν μνημονεύουμε (καί εὐχαριστοῦμε καί ἀπό αὐτή τήν θέση γιά τήν προσφορά τους στήν ἔρευνα μας), τόν Ἱερέα – Θεολόγο κ. Χρυσόστομο Σαρρῆ ἀπό τά Κοντακέϊκα Σάμου, τήν Διδασκάλισσα κ. Εὐγενία Χίου ἀπό τόν Μαραθόκαμπο, τήν κ. Δέσποινα Ἰωαννίδου ἀπό τήν Σάμο (κάτοικο Ἀθηνῶν) καί τόν Μηχανολόγο κ. Ἰωάννη Κοτσοῦκο ἀπό τήν Κόρινθο. Ἀκόμη στοιχεῖα γιά τόν π. Λεόντιο ἀντλήθηκαν ἀπό δημοσιεύματα τοπικῶν ἐρημερίδων (κυρίως ἐπιμνημόσυνα) καί ἀπό βιβλία στά ὁποῖα γίνεται ἀναφορά στό πρόσωπό του.
Ἡ ζωή τοῦ π. Λεοντίου χωρίζεται σέ δύο περιόδους, στήν πρίν καί μετά τήν γνωριμία του μέ τόν Ἐπίσκοπο Βρεσθένης καί ἔπειτα Ἀρχιεπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῶν Γ.Ο.Χ. Ἑλλάδος κυρό Ματθαῖο (Καρπαθάκη, + 1950). Ἡ γνωριμία αὐτή συνέβη μετά τήν λήξη τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου (1947 ἤ 1948) καί ὑπῆρξε καθοριστική γιά τήν μετέπειτα πορεία του.
Ἡ πρώτη περίοδος τῆς ζωῆς του χαρακτηρίζεται ἀπό τήν συμμετοχή στήν Ἐθνική Ἀντίσταση κατά τῶν κατακτητῶν Ἰταλῶν καί ἡ δεύτερη ἀπό μεγάλους πνευματικούς ἀγώνες καί τήν θεληματική ἄρση τοῦ σταυροῦ τῆς διά Χριστόν Σαλότητος.

Περίοδος Πρώτη: Ὁ ἐθνικός ἀγωνιστής

  Ὁ κατά κόσμον Λεωνίδας Μαυροθαλασσίτης γεννήθηκε τήν 29η Δεκεμβρίου 1912 στό χωριό Πλάτανος τῆς Σάμου καί ἦταν γιός τοῦ Ἐφημερίου τοῦ χωριοῦ Ἱερέως Ἰωάννη, τόν ὁποῖο διαδέχθηκε στήν Ἱερωσύνη. Πρίν τήν χειροτονία του νυμφεύθηκε τήν Μαρία Λοϊζου (τοῦ Δημητρίου καί τῆς Κωνσταντίνας, πού γεννήθηκε τήν 4η Δεκεμβρίου 1919 στό χωριό Κοντέϊκα τῆς Σάμου), μέ τήν ὁποία ἀπέκτησε ἕνα γιό, τόν Ἰωάννη.

Τό ἀκριβές ἔτος τῆς χειροτονίας του δέν ἔχει ἐξακριβωθεῖ, πρέπει πάντως νά χειροτονήθηκε πρός τό τέλος τῆς δεκαετίας τοῦ ’30, διότι ὁ Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος καί ἡ κατοχή τῆς Σάμου ἀπό τούς Ἰταλούς τόν βρῆκε Ἱερέα.
Ὁ συναγωνιστής του στήν Ἐθνική Ἀντίσταση Ἰωάννης Ἀ. Ζαφείρης, στό βιβλίο του «Ἡ Κατοχή καί ἡ Ἐθνική Ἀντίσταση στή Σάμο, χρονικό 1941 – 1944», ἀναφέρεται πολλές φορές στόν π. Λεωνίδα καί τήν ἐθνική του δράση (σελ. 50, 56, 82, 83 καί 99).
Ἐπίσης ἡ Θάλεια Ζαϊμη, σύζυγος τοῦ Ἰπποκράτη Ζαϊμη, συναγωνιστή τοῦ π. Λεωνίδα, στό βιβλίο της «Ὁ Ἰπποκράτης Ζαϊμης καί ἡ ἐποχή του», ἀναφέρεται πολλές φορές στόν π. Λεωνίδα καί στή διακεκριμένη συμμετοχή του στήν Ἀντίσταση (σελ. 234, 289, 349, 351, 364, 380 καί 403).

Σύμφωνα λοιπόν μέ τίς μαρτυρίες τῶν συναγωνιστῶν, ὁ π. Λεωνίδας «βγῆκε στήν παρανομία» τόν Νοέμβριο τοῦ 1942 καί συμμετεῖχε σέ πολεμικές ἐπιχειρήσεις μέχρι καί τό 1944. Στό βιβλίο τοῦ Ἰω. Ζαφείρη δημοσιεύεται καί ἱστορική φωτογραφία μέ τήν λεζάντα «ἀντάρτες τοῦ ΕΛΑΣ Σάμου μέ τόν ἀγωνιστή Παπᾶ τους καί κοπέλλες τοῦ νησιοῦ». Ἐκεῖ – ὅπως παρατηρεῖ ὁ π. Χρυσόστομος Σαρρῆς, σέ ἐπιστολή του πρός τόν γράφοντα – «φαίνεται ὁ Πατήρ μέ ἐνδυμασίαν πολεμικήν, μιμούμενος τούς Ἥρωας τοῦ 1821, ἐνῶ τά κατορθώματά του διά τήν ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος ἔγιναν τραγούδι καθημερινό εἰς τό στόμα τῶν σκλαβωμένων κατοίκων τοῦ νησιοῦ».

«Τό θάρρος του ἦταν μεγάλο – συνεχίζει ὁ π. Χρυσόστομος – καί μάλιστα κατά τήν μαρτυρία του συναγωνιστοῦ του Ζαφείρη, ἐδέετο εἰς τήν Θεῖαν Λατρείαν «ὑπέρ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Ἕλληνος πολίτου», διότι ἔβλεπε ὅτι κατεπιέζοντο ἀπό τούς ἐχθρούς κατακτητάς Ἰταλούς οἱ δεινοπαθοῦντες Ἕλληνες κατά τήν Ἰταλική Κατοχή. Ὅμως ὁ Ὕψιστος προόριζε τόν π. Λεωνίδα καί διά πνευματικούς ἀγῶνας, ἀφοῦ δέν ἔπαθε τό παραμικρόν ἀπό τά ἐχθρικά πυρά, ἀλλά καί ὁ ἴδιος δέν ἐφόνευσε κάποιον».
Ὅταν ἄρχισε ὁ ἐπάρατος Ἐμφύλιος (Νοέμβριος 1944), ὁ πατριώτης καί ἰδεολόγος π. Λεωνίδας ἐγκατέλειψε τήν Σάμο καί τήν οἰκογένειά του καί πῆγε στά Ἱεροσόλυμα (εἶναι γνωστές καί μέ βαθειές ἱστορικές ρίζες οἱ σχέσεις τῆς Σάμου μέ τό Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων) καί ὑπηρέτησε σάν ἐφημέριος στόν Πανάγιο Τάφο, «δεόμενος ὑπέρ τῶν δεινοπαθούντων ἐκ νέου συμπατριωτῶν του καί ὑπέρ ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου».

Περίοδος Δεύτερη:Ὁ πνευματικός ἀγωνιστής

Α. Ἡ γνωριμία μέ τόν Ἐπίσκοπο Βρεσθένης κυρό Ματθαῖο.
Ὁ π. Λεωνίδας ἐπέστρεψε στήν Ἑλλάδα μετά τό τέλος τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου (1947 ἤ 1948), ἀλλά δέν ἐπέστρεψε στό νησί καί τήν οἰκογένειά του. Οἱ ἐπιλογές του ἦταν ἄλλες, πνευματικοῦ καί ἀγωνιστικοῦ χαρακτῆρος.
Τότε γνωρίζει στή Μονή Παναγίας Κερατέας τόν μακαριστό Ἐπίσκοπο Βρεσθένης κυρό Ματθαῖο Α’. Οἱ συνθῆκες γνωριμίας τῶν δύο ἀνδρῶν δέν εἶναι γνωστές, ἡ ζωή πάντως τοῦ π. Λεωνίδα ἀπό τήν γνωριμία ἐκείνη καί μετά ἀλλάζει ριζικά. Κατ’ ἀρχήν ἀποκηρύσσει τήν Νεοημερολογιτική Ἐκκλησία καί ἐντάσσεται στή Γνησία Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία, κατά τά προβλεπόμενα ἀπό τούς Ἱερούς Κανόνες (γενόμενος δεκτός ἀπό τόν Ἐπίσκοπο Ματθαῖο δι’ Ὁμολογίας Πίστεως καί Χειροθεσίας). Στή συνέχεια μέ τήν εὐλογία τοῦ ἐπ. Ματθαίου πηγαίνει στό Ἅγιο Ὄρος, γιά περισσότερη ἄσκηση πλησίον τῶν Ζηλωτῶν Πατέρων. Τέλος παύει νά ὀνομάζεται Λεωνίδας καί ἀκούει στό ὄνομα Λεόντιος. Πρός τό παρόν δέν ἔχει διευκρινιστεῖ, ἄν δέχθηκε τό Μοναχικό Σχῆμα ἀπό τόν ἐπ. Ματθαῖο ἤ ἄν τό πῆρε ἀργότερα στό Ἅγιο Ὄρος. Τό πλέον πιθανό εἶναι τό πρῶτο, διότι στό Ἅγιο Ὄρος γίνεται γνωστός σάν Λεόντιος ὁ Πνευματικός.

Β. Ὁ π. Λεόντιος στό Ἅγιο Ὄρος
Στόν Ἄθωνα ὁ π. Λεόντιος ἐπιδόθηκε σέ μεγάλη ἄσκηση ὡς σπηλαιώτης καί ἀπέκτησε φήμη μεγάλου Πνευματικοῦ, μάλιστα ἔγινε ἐξομολόγος τῶν περιωνύμων ἀοράτων ἤ γυμνῶν ἀσκητῶν, τῶν ὁποίων γνώριζε τά κατοικητήρια καί παρ’ ὅλο πού ἦταν Ἱερεύς, δέχοταν τίς συμβουλές καί τίς γνῶμες τους καί τούς τιμοῦσε ὡς Ἁγίους.
Γιά τήν παραμονή τοῦ π. Λεοντίου στό Ἅγιο Ὄρος ὁ Ἁγιορείτης Μοναχός Βλάσιος στό βιβλίο του «Οἱ ἀόρατοι ἐρημίτες τοῦ Ἄθωνα» (2006), διασώζει τά ἀκόλουθα, στήν ἀναφορά του στόν Ἱερομόναχο Σεραφείμ καί τήν συνοδεία του, τῆς Σκήτης τοῦ ἁγ. Δημητρίου, τήν λεγομένη Σκήτη τοῦ Λάκκου (σύμφωνα μέ μαρτυρία τοῦ μ. Τρύφωνος στό μ. Διονύσιο, πρ. Ἁγιοπαυλίτη, + 2002):
«Ὅταν κατοίκησαν στή Σκήτη τοῦ Λάκκου ὁ παπᾶ Σεραφείμ καί ἡ συνοδεία του, ἐξομολογοῦντο σέ κάποιον Πνευματικόν ὀνόματι Λεόντιον Ἱερομόναχον. Ὁ παπα-Λεόντιος ἔμενε ἕνα διάστημα σέ μία σπηλιά τοῦ Ἄθωνα, γι’ αὐτό καί ὠνομάσθη Σπηλαιώτης. Ἐπειδή ἦταν καλός καί ἀσκητικός μοναχός, ἐξομολογοῦντο κοντά του ἀρκετοί μοναχοί. Μεταξύ αὐτῶν πού ἐξομολογοῦντο ἦσαν καί δώδεκα ἀνώνυμοι Ἀναχωρητές, οἱ ὁποῖοι ἔμεναν σέ σπηλιές στά βουνά τοῦ Ἄθωνα. Ὅταν πήγαιναν στόν παπα-Λεόντιο μεταξύ ἄλλων τοῦ ἐπεξηγοῦσαν θεῖα μυστήρια, τοῦ ἔλεγαν γιά τό μέλλον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τοῦ ἑρμήνευαν τά κάλλη τοῦ Παραδείσου καί ποία ἡ δόξα τῶν δικαίων μετά θάνατον».
Ὁ π. Χρυσόστομος Σαρρῆς γράφει σχετικά, ὅτι γιά τούς Ἁγιορείτες ὁ π. Λεόντιος «ἔγινε παράδειγμα ἀσκητικῆς βιοτῆς».

Ὁ π. Λεόντιος στή Σάμο

Ἀπό τό Ἅγιο Ὄρος ὁ π. Λεόντιος ἦρθε στή γεννέτειρά του Σάμο, ὅπου ἔζησε βίο «πένητα, ἀνυπόδητος καί μονοχίτων», ὡς διά Χριστόν Σαλός. Ὁ χρόνος τῆς ἐπιστροφῆς του δέν ἔχει ἐξακριβωθεῖ. Ὁ μ…….. δέχεται, ὅτι «οἱ δώδεκα ἀνώνυμοι ἀσκητές τοῦ συνέστησαν νά πάει ἤ τόν ἔστειλαν στό νησί τῆς Σάμου γιά νά βοηθήσει πνευματικά τόν λαό. Ἔκανε ὑπακοή καί πῆγε καί ἔμεινε ἐκεῖ μέχρι τῆς τελευτῆς του» (σελ. 111).
Σχετικά μέ τό ἔργο του στή Σάμο ὁ ἴδιος συγγραφέας σημειώνει: «Οἱ κάτοικοι τοῦ νησιοῦ πού τόν γνώρισαν, διηγοῦνται θαυμαστά γεγονότα γιά τήν ζωή του. Ἔλεγχε Στρατηγούς, Δημάρχους καί ἄλλα ἐξέχοντα πρόσωπα τά ὁποῖα δέν ἔδιναν τό καλό παράδειγμα στό λαό, ἀλλά ζοῦσαν ὡς ἀποστάτες τῆς Ὀρθοδοξίας καί τῆς κατά Χριστόν ζωῆς. Ποτέ δέν εἰσῆλθε σέ αὐτοκίνητο, ἦταν ἕνας πεζοπόρος κήρυκας τῆς Πίστεως καί τοῦ Εὐαγγελίου. Ἔζησε ὡς ἀκτήμων καί διά Χριστόν Σαλός, σεβόμενος ὑπό τοῦ λαοῦ ὡς Ἅγιος. Ἀκολουθοῦσε τό Παλαιό Ἑορτολόγιο, ὡς εἶναι καί στό Ἅγιον Ὄρος» (αὐτ. σελ. 111).
Τόν ἐπώδυνο σταυρό τῆς διά Χριστόν σαλότητος ὁ π. Λεόντιος δέν τόν σήκωσε αὐθαίρετα, ἀλλά μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἐπισκόπου Ματθαίου. Ἠδη τό 1949 ὁ ἐπ. Ματθαῖος εἶχε ζητήσει καί ἀπό μία ἄλλη χαριτωμένη ψυχή, τήν Ταρασία Ζαροραίου, ἔπειτα διά Χριστόν Σαλή Ταρσώ (+ 1989), νά ὑποκριθεῖ τήν σαλή. (Σχετικά μέ τήν διά Χριστόν Σαλή Ταρσώ ἔχει γράψει βιβλίο ὁ Ὁμότιμος Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Ἰωάννης Κορναράκης, τό ὁποῖο ἐκδόθηκε ἀπό τό Κελλί ἁγ. Νικολάου Μποραζέρη Καρυῶν Ἁγίου Ὄρους). Ἡ Ταρασία Ζαγοραίου γεννήθηκε τό 1910 στήν Ἄνδρο. «Ἔτυχε ἀρτίας μορφώσεως – γράφει ὁ Ἰω. Κορναράκης – (ἀλλά) στό δέκατο τέταρτο ἔτος τῆς ἡλικίας της, ἄρχισε νά ἐκδηλώνεται ὁ θρησκευτικός της χαρακτήρας καί ἡ διάθεσή της νά ἀσχολεῖται μέ τά θεῖα» (σελ. 36), ὁ ὁποῖος τελικά παρεξηγήθηκε ἀπό τούς δικούς της, μέ ἀποτέλεσμα νά θεωρηθεῖ ψυχασθενής καί νά ὑποστεῖ «τό πραγματικό μαρτύριο τῆς ἀδικαιολόγητης λοβοτομῆς» (σελ. 40). «Ἡ μητέρα τῆς Ταρσώς – συνεχίζει ὁ Καθηγητής Κορναράκης – ἀκολοθοῦσε τό Παλαιό Ἡμερολόγιο καί εἶχε κάποια σχέση μέ τήν Ἱ. Μονή Παναγίας Πευκοβουνογιατρίσσης, στήν Κερατέα. Ἐκείνη τήν ἐποχή πού ἡ Ταρσώ ἐθεωρεῖτο ἄρρωστη, μέ ψυχιατρική βεβαίωση, κυκλοφοροῦσε ἡ φήμη ὅτι ὁ Ματθαῖος, κτήτωρ καί Ἐπίσκοπος τῆς Μονῆς, ἔκανε θαύματα καί ἰδιαιτέρως θεραπείες. Γιά τόν λόγο αὐτό ἡ μητέρα τῆς Ταρσώς σκέφθηκε νά συνοδεύσει τήν κόρη της καί νά φιλοξενηθοῦν γιά κάποιο διάστημα στή Μονή, μήπως γίνει τό θαῦμα καί «θεραπευθεῖ» ἡ Ταρσώ. Ἔτσι κάποια μέρα τοῦ 1949 τήν πῆρε, ἀπογοητευμένη ἀπό κάθε ἀνθρώπινη βοήθεια καί τήν ἔφερε, χωρίς νά τό γνωρίζει, στό ὁριστικό στάδιο τῆς ἀθλήσεώς της.
Φαίνεται ὅτι ἔμειναν ἐκεῖ περίπου τρεῖς μῆνες, χωρίς ὅμως τό ἀποτέλεσμα πού ἔλπιζαν καί ἐπιθυμοῦσαν. Ἔτσι ἡ μητέρα τῆς Ταρσώς ἀποφάσισε νά τήν πάρει νά γυρίσουν στό σπίτι τους, ἡ Ταρσώ ὅμως δέν ἤθελε νά φύγει ἀπό τό Μοναστήρι μέ κανένα τρόπο. Γι’ αὐτό παρακάλεσε ἡ μητέρα της νά τήν φιλοξενήσουν γιά κάποιο ἀκόμη διάστημα. Τό διάστημα αὐτό τελικά ἦταν ὅλη της ἡ ζωή» (Ἰω. Κορναράκη, «Ταρσώ, ἡ διά Χριστόν Σαλή», σελ. 41).
Αὐτό πού δέν ἀναφέρει ὁ Καθηγητής Κορναράκης καί τό ὁποῖο εἶναι ἀπολύτως ἐξακριβωμένο, εἶναι ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος Ματθαῖος ἔστειλε τήν νεαρή Ταρσώ στήν Παναγία τῆς Τήνου γιά νά «θεραπευθεῖ», ὅτι ἐκεῖ πράγματι «θεραπεύθηκε» καί ὅτι ἐπιστρέφοντας στή Μονή τῆς ζήτησε νά σηκώσει θεληματικά πλέον τόν σταυρό τῆς ἐν Χριστῶ μωρίας, πράγμα πού ἡ Ταρσώ ἀποδέχθηκε καί ἀκολούθησε «διά βίου».

Ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς σολότητος τοῦ π. Λεοντίου.
Ὁ π. Χρυσόστομος Σαρρῆς γράφει σχετικά μέ τήν παρουσία τοῦ π. Λεοντίου στή Σάμο: «Ἀρχίζει ἔντονον ἀσκητικήν ζωήν. Περιφέρεται ἀνυπόδητος, ρακένδυτος, φορτωμένος τά βιβλία τά ἐκκλησιαστικά – ἐνῶ στό χέρι του εὑρίσκεται ἡ εἰκών τῆς Θεοτόκου, μικρός ξύλινος σταυρός καί τό κομβοσχοίνιον – ἕτοιμος νά δώσει ἐρμηνείαν τοῦ θείου λόγου παντί τῶ αἰτοῦντι. Τό κήρυγμά του ἔχει ἐκκλησιαστικόν κυρίως περιεχόμενον, εἰς ἄπταιστον καθαρεύουσαν καί σύνταξιν, χωρίς χειρόγραφον. Τά θέματά του ἦταν κυρίως τό ἡμερολογιακόν καί ἡ μέλλουσα κρίσις, ἀλλά καί ὁ δημόσιος ἔλεγχος δημοσίων ἰσχυρῶν καί μή προσώπων, τά ὁποῖα ἐλέγχονται ἀκόμη καί ὀνομαστικῶς διά ὁτιδήποτε παράνομον, ἀκόμη καί οἰκογενειακῆς φύσεως.
Μισεῖ τά χρήματα, κοιμᾶται εἰς τό πάτωμα, ὅταν τόν φιλοξενοῦν φίλοι, γνωστοί ἤ συναγωνισταί του. Δέν φοβεῖται τίποτε καί μάχεται ἀμειλίκτως κατά τῆς ἁμαρτίας, ἐνῶ κηρύττει ὅπου εὑρεθεῖ (λ.χ. εἰς τήν Ὀμόνοιαν διακόπτει τήν κυκλοφορίαν πεζῶν καί ὀχημάτων).

Μέ αὐτοκίνητο ὅταν θελήσει νά ταξιδεύσει, ἄν εἶναι γνωστοί του οἱ ἐπιβαίνοντες, κάθεται στό τελευταῖο σημεῖο τοῦ πατώματος τοῦ λεωφορείου!».
Ἡ Διδασκάλισσα κ. Εὐγενία Χίου μαρτυρεῖ σχετικά μέ τήν κηρυκτική διακονία του στή Σάμο, ὅτι μία περίοδο εἶχε μαζί του μία μοναχή, τήν Πελαγία καί μαζί «γύριζαν ὅλα τά χωριά τῆς Σάμου κηρύττοντας. Γύριζαν ἀπό χωριό σέ χωριό, ξυπόλυτος ὁ Γέροντας κι ὅταν βράδυαζε ἔμπαιναν σέ ἕνα δασάκι, ἔβαζαν ἀνάμεσά τους τήν εἰκόνα τῆς Παναγίας καί κοιμόταν. Τό πρωϊ πάλι ἄρχιζαν τήν περιοδεία σέ ἄλλα χωριά. Κάποτε ὅμως ἡ ἀδελφή Πελαγία κουράστηκε ἀπό τόν ἀγῶνα αὐτόν καί ἔφυγε».
Ἀκόμη, σχετικά μέ τήν νηστεία του σημειώνει: «Κάποτε τόν ρώτησα γιατί νήστευε καί τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα. Μοῦ ἀπάντησε ἐμπιστευτικά: «Στήν παλιά μου ζωή κάποτε ἁμάρτησα τήν ἡμέρα τοῦ Πάσχα, γι’ αὐτό νηστεύω κάπου-κάπου Πάσχα, γιά νά ξεπλύνω τήν ἁμαρτία μου»!

Ὁ κ. Ἰω. Κουτσοῦκος γράφει σχετικά σέ ἐπιμνημόσυνο ἄρθρο του στήν τοπική ἐφημερίδα τῆς Κορίνθου «ΣΗΜΕΡΑ» (φ. 26.10.1997): «Ἦταν ἕνας ἱερωμένος ἀσκητής. Φοροῦσε κορελιασμένα καί χιλιομπαλωμένα ράσα καί κρατῶντας πάντα ἕνα ταγαράκι, περπατοῦσε χειμῶνα-καλοκαίρι ξυπόλυτος. Δέν χρησιμοποιοῦσε καθόλου χρήματα, δέν ἔτρωγε σχεδόν τίποτα καί κρατοῦσε πάντα μία φθαρμένη εἰκόνα τοῦ ἁγ. Παντελεήμονος.
Σέ κάθε εὐκαιρία κήρυττε μέ παρρησία καί πολλές φορές ἔκανε κήρυγμα μέ αὐστηρό ἔλεγχο.
Ὅσοι τόν πλησίαζαν ἔνοιωθαν μία χαρακτηριστική εὐωδία πού ἀνέβλυζε ἀπό τήν παρουσία του. Ἡ χαρακτηριστική μυρωδιά πού ἀναδυόταν ἀπό πάνω του συνόδευε μία Κορίνθια γιά μέρες στό σπίτι της, παρ’ ὅλο πού μίλησε μαζί του γιά λίγα λεπτά, ἐνῶ δέν τόν ξαναεῖδε ποτέ».

Τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος
Μέ τούς ὑπερφυεῖς ἀγῶνες του ὁ π. Λεόντιος ἐλεήθηκε ἀπό τόν Θεό μέ τά Ἁγιοπνευματικά χαρίσματα τῆς διδασκαλίας, τῆς ἀδιαλείπτου προσευχῆς, τῆς πρό θανάτου εὐωδίας, τῆς προοράσεως, τῆς «ἐν πνεύματι» ἀρπαγῆς σέ μακρυνούς τόπους, τῆς ἐκτός χρονικῶν ὁρίων κινήσεως, τῶν μετά θάνατον ἐμφανίσεων, τῆς εὐωδίας τῶν λειψάνων του καί ἄλλων θαυμαστῶν σημείων.
Ὁ π. Χρυσόστομος Σαρρῆς γράφει, ὅτι «ὑπάρχουν μαρτυρίαι διά τόν π. Λεόντιον, ὅτι τόν εἶδον νά εὑρίσκεται ὑπερυψωμένος τοῦ ἐδάφους, ἄλλοι δέ μαρτυροῦν διά φῶς γύρω του».
Ἡ κ. Εὐγενία Χίου μαρτυρεῖ σχετικά μέ τό χάρισμα τῆς διδασκαλίας: «Τόν συνάντησα σέ ἕνα φιλικό σπίτι ἀπόγευμα. Ἔμεινα κοντά του ὡς τίς 2 τά ξημερώματα. Μία πραγματική κοσμογονία πνευματική. Πῆρα ἀπόφαση ὅτι ἔπρεπε νά γίνω Ὀρθόδοξη, παρ’ ὅλο πού στό δικό μου χωριό δέν ὑπῆρχε ἄλλος Ὀρθόδοξος».

Σχετικά μέ τό χάρισμα τῆς προοράσεως ἡ ἴδια μάρτυρας ὁμολογεῖ: «Κάποτε ἦρθε στό χωριό Λέκκα πού ὑπηρετοῦσα. Ἦταν σούρουπο καί μιλοῦσε στήν πλατεία τοῦ χωριοῦ. Εἶχε μαζευτεῖ κόσμος. Τήν ὥρα ἐκείνη πέρασε ἕνας κάτοικος τοῦ χωριοῦ καί τοῦ εἶπε: «Δέν πᾶς καλύτερα στή γυναῖκα σου καί τό παιδί σου, παρά γυρίζεις καί λές ἄσκοπα πράγματα;» Ὁ Γέροντας τότε γύρισε καί τοῦ εἶπε: «Σέ βλέπω νά μήν εἶσαι τοῦ ἅϊ-Γιαννιοῦ». Πράγματι, σέ λίγες ἡμέρες ὁ αὐθάδης χωρικός ἀρρώστησε ἀπό καρκῖνο! Ἐνῶ εἶχε ὑψηλό ἀνάστημα, 1.85, ζάρωσε καί ἔγινε ἀγνώριστος. Πέθανε σέ λίγους μῆνες καί ὅλοι πίστεψαν, ὅτι ἡ πρόρρησις τοῦ π. Λεοντίου ἐπαληθεύθηκε.

Ἄλλοτε πάλι περνοῦσε ἀπό ἕναν δρόμο τοῦ χωριοῦ μας. Κάποιος ἀγροφύλακας, πολύ γνωστός μας, ἔπλενε ἕνα βαρέλι γιά νά βάλει λάδι. Ἐκείνη τήν στιγμή πέρασε ὁ Γέροντας Λεόντιος καί ὁ ἀγροφύλακας τόν κατηγόρησε: «Δέν πᾶς – τοῦ εἶπε – στή γυναῖκα σου καί τό παιδί σου, παρά γυρίζεις στούς δρόμους;» Ὁ π. Λεόντιος δέν τοῦ ἀπάντησε, ἀλλά δέν πρόλαβε νά περπατήσει οὔτε μισή ὥρα δρόμο καί ἀκούσθηκε ἕνας φοβερός κρότος, κάτι σάν ἔκρηξη ὀβίδας. Ἦταν τό βαρέλι πού ἀνατινάχθηκε μέ τήν φωτιά πού τοῦ ἔβαλε ὁ ἀγροφύλακας γιά νά τό καθαρίσει καί τοῦ ἔκοψε τό κεφάλι!»

Σχετικά μέ τό θέμα τῆς προσευχῆς ὁ κ. Ἰω. Κουτσοῦκος γράφει, ὅτι «διαρκῶς προσευχόταν, ἔλεγε τήν εὐχή μέ ὅλη τήν θέρμη τῆς ψυχῆς του καί ὅπως μοῦ εἶπαν ὅσοι τόν φιλοξένησαν, δέν ἀναπαύοταν ὅλη τήν νύχτα, ἀλλά διαρκῶς προσευχόταν».
Γράφει ἀκόμη, ὅτι «ὅταν ὁ Γέροντας ἦταν στήν Κόρινθο, μερικοί φίλοι μέ παρεκάλεσαν νά τόν μεταφέρω ἀπό τό σπίτι πού ἐφιλοξενεῖτο, σέ ἕνα μοναστήρι ἔξω ἀπό τήν πόλη μέ τό αὐτοκίνητό μου. Ἔμεινα ἔκπληκτος ὅταν κάθισε στό κάθισμα καί τόν παρατηροῦσα νά βρίσκεται σέ μία πνευματική ἀρπαγή, μέ συνεχεῖς εὐλαβικές ὑποκλίσεις, κάνοντας τόν σταυρό του καί λέγοντας χαμηλόφωνα προσευχές καί τήν γνωστή εὐχή τῶν ἀσκητῶν. Στήν περίπου μισή ὥρα τῆς διαδρομῆς μας, δέν ἀντάλλαξα καμμία λέξη μαζί του, διότι ἔβλεπα ἕναν ἄνθρωπο πού ἦταν μέν μέ τό σῶμα δίπλα μου, ἀλλά τό πνεῦμα του βρισκόταν κάπου ἀλλοῦ, πού ἐγώ δέν μποροῦσα νά πάω!»
Ὁ ἴδιος μάρτυρας ὅταν βρέθηκε στή Σάμο καί ρώτησε κάποιον ὁδηγό ταξί ἄν ἤξερε τόν π. Λεόντιο πληροφορήθηκε, ὅτι «εἶναι γνωστός σέ ὅλη τήν Σάμο, ζεῖ ἔξω, στά βουνά καί περπατάει πολύ σ’ ὅλο τό νησί». «Δέν βλάπτει κανένα – συνέχισε ὁ ὁδηγός – ἐμεῖς, ὅπου τόν βρίσκουμε τόν παίρνουμε μέ τά ταξί μας ἤ τουλάχιστον τοῦ τό προτείνουμε, διότι συνήθως ἀρνεῖται νά μπεῖ στό αὐτοκίνητο. Ἐντύπωση μοῦ ἔκανε πού τόν εἶδα στό Πυθαγόρειο, ἐνῶ πήγαινα στό Καρλόβασι. Ὅταν ἔφτασα στό Καρλόβασι, ἔκπληκτος τόν εἶδα ἐκεῖ καί ἀπόρησα, πῶς πῆγε νωρίτερα ἐκεῖνος ἀπό τό ταξί;»
Σημαντική εἶναι καί ἡ ἀκόλουθη μαρτυρία τοῦ ἰδίου μάρτυρα: «Ὅταν κατεβαίνει στό Βαθύ – στό λιμάνι – καί κηρύττει, τότε φωνάζει δυνατά καί χτυπάει τό πόδι του μέ δύναμη, ξυπόλυτος, στούς ὀγκόλιθους τοῦ λιμανιοῦ. Ἐκεῖ, αὐτό τό χτύπημα, τό συνοδεύει ἕνας δυνατός, ὑπόκωφος θόρυβος. Πῶς εἶναι δυνατόν ἕνας γεράκος ξυπόλυτος νά κάνει μέ τό πόδι του πάνω στό μπετό τόσο θόρυβο;»
Στή βιβλιογραφία σχετικά μέ τήν Ρωσική Ἐκκλησία τῶν Κατακομβῶν, στή βιογραφία τοῦ Ἐπισκόπου Βλαδιμήρου Ἀμπράμωφ (+ 1987), ἀναφέρεται ὅτι τήν χειροτονία του σέ Ἐπίσκοπο εἶχε προεῖπει «ὁ διά Χριστόν Σαλός Ἱερομόναχος Λεόντιος τῆς Σάμου, στήν πηγή τοῦ ἁγ. Βασιλίσκου, στόν Καύκασο»!
Ὁ Ἐπίσκοπος Βλαδίμηρος, κατά κόσμον Βάδιμος Abramov, καταγόταν ἀπό τήν Μόσχα. Τά πρῶτα σπέρματα τῆς Πίστεως δέχθηκε ἀπό τήν εὐσεβή γιαγιά του, διότι ἡ μητέρα του ἦταν ἄθεη. Ἐνῶ ὑπηρετοῦσε στό Σοβιετικό Στρατό φοροῦσε κρυφά σταυρό και προσευχόταν. Τό ἐπάγγελμά του στόν κόσμο ἦταν κοσμηματοποιός.

Ἡ ἐκκλησιαστική του ζωή ἄρχισε ἀπό τό Πατριαρχεῖο Μόσχας. Συνήθιζε νά ἐκκλησιάζεται στήν ἐνορία Znamenye τῆς Μόσχας. Ταυτόχρονα ἀναζητοῦσε Γέροντα μοναχό νά ὑποταχθεῖ. Τότε μία πιστή τόν συνέστησε στόν Κατακομβίτη Μητροπολίτη Γεννάδιο Sekach. Ὁ νεαρός Βάδιμος συνάντησε τόν Μητροπ. Γεννάδιο στή Μόσχα καί τόν συνόδευσε στό προσκύνημά του στή Λαύρα τῆς Ἁγίας Τριάδος – ἁγ. Σεργίου. Στή συνέχεια προσχώρησε στήν Ἐκκλησία τῶν Κατακομβῶν καί χειροθετήθηκε μοναχός ἀπό τόν Μητροπ. Γεννάδιο μέ τό ὄνομα Βλαδίμηρος. Ἀπό τόν ἴδιο Ἱεράρχη δέχθηκε καί τούς τρεῖς βαθμούς τῆς Ἱερωσύνης.

Λίγο πρίν τόν θάνατό του ὁ ἐπ. Βλαδίμηρος ἀναγκάστηκε νά μετακινηθεῖ στόν Καύκασο, ἀλλά καί ἀπό ἐκεῖ διώχθηκε ἀπό τήν Μυστική Ἀστυνομία. Τότε ἐγκαταστάθηκε στό χωριό Elista. Ὅταν ἡ Μυστική Ἀστυνομία τόν ἀνακάλυψε, τοῦ ζήτησε νά φύγει, ἀλλά αὐτός δέν συμμορφώθηκε, μέ ἀποτέλεσμα νά ἐκτοπιστεῖ στή Μόσχα, ὅπου ἀπεβίωσε τό 1987, ἀπό τίς συνέπειες τοῦ πυρηνικοῦ ἀτυχήματος στό Τσερνόμπιλ.

Γιά τήν συνάντηση τοῦ π. Λεοντίου μέ τόν π. Βλαδίμηρο δέν ἀναφέρονται περισσότερες πληροφορίες, ἕνα πάντως εἶναι ἀπολύτως βέβαιο καί ἐξακριβωμένο: Ὁ π. Λεόντιος δέν βγῆκε ποτέ ἔξω ἀπό τά σύνορα τῆς Ἑλλάδος! Ἄρα στήν πηγή τοῦ ἁγ. Βασιλίσκου (ὅπου ὁ ὁμώνυμος ναός στόν ὁποῖο κοιμήθηκε ἐξόριστος ὁ Ἱερός Χρυσόστομος), βρέθηκε «ἐκτός σώματος, ἐν πνεύματι» καί αὐτό εἶναι μία τῶν μεγάλων ἀποδείξεων τῆς ἁγιότητός του.

Τό ὁσιακό τέλος

Ὁ Σαλός τοῦ Θεοῦ Λεόντιος κοιμήθηκε εἰρηνικά τόν Μάρτιο τοῦ 1993. Προηγουμένως εἶχε ἐπισκεφθεῖ τήν Ἱερά Μονή Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος Κουβαρᾶ, ὅπου ἔμεινε λίγο, ἀλλά μέσα στή νύχτα ἔφυγε καί περιπλανώμενος στούς δρόμους, σχεδόν τυφλός, μεταφέρθηκε στό νοσοκομεῖο τῆς Βούλας, ὅπου μετά τίς πρῶτες βοήθειες τόν πῆγαν στό λιμάνι καί τόν ἐπιβίβασαν στό καράβι γιά τήν Σάμο. Ἐκεῖ πῆγε στό χωριό του, τόν Πλάτανο, καί φιλοξενήθηκε μέχρι τό τέλος του ἀπό τήν ἀνηψιά του Βικτωρία, ἡ ὁποῖα τοῦ παρεῖχε κάθε προστασία. Τήν τελευταῖα Θεῖα Κοινωνία ἔλαβε ἀπό τόν ἤδη μακαριστό Πρωθιερέα π. Σαράντη Καστανιᾶ ἀπό τήν Ἰκαρία, τόν ὁποῖο ἀποχαιρέτησε λέγοντας: «Ἄντε π. Σαράντη, καλή ἀντάμωση στόν Παράδεισο».

Τόν ἐνταφίασε ὁ Ἱερεύς π. Δημήτριος Τσαρκατζόγλου, τήν 7η Μαρτίο 1993. Στήν κηδεία του συμμετεῖχε λαός ἀπό ὅλη τήν Σάμο. «Παρά τήν στηλίτευσιν καί τήν κακουχίαν – γράφει ὁ π. Χρυσόστομος Σαρρῆς – ἀνεγνωρίσθη τό πνευματικόν του ἔργον ἀπό τόν λαόν τοῦ νησιοῦ, διότι μίλησε στήν καρδιά τοῦ κόσμου, μέ φωνή σωστή».

Κατά τόν ἐνταφιασμό του οἰκονομήθηκε ἀπό τόν Θεό μεγάλο σημεῖο. Ἀπό ἀστοχία τῶν κηδευτῶν, ὁ τάφος πού θά δέχονταν τό ὁσιακό σῶμα τοῦ μακαρίου Λεοντίου, εἶχε ἀνοιχθεῖ μικρός. Τότε κάποιος ἀπό τούς παρισταμένους φώναξε: «Ἄντε ρέ Λεόντιε, καί στόν τάφο λειψός θά πᾶς». Καί ἐκεῖνος, σάν νά ἦταν ζωντανός, μάζεψε τά πόδια του καί χώρεσε! (Μαρτυρία τοῦ κ. Ἰωάννη Κουτσούκου, δημοσιευμένη στήν ἐφημερίδα τῆς Κορίνθου ΣΗΜΕΡΑ, φ. 26. 10. 1997).

Κατά τήν ἀνακομιδή του τά Λείψανά του ἀνακομίσθηκαν εὐωδιάζοντα. Σήμερα ἡ τιμία Κάρα του καί τά περισσότερα τῶν Λειψάνων του φυλάσσονται ἀπό τήν ἀνηψιά του Βικτωρία, στόν Πλάτανο Σάμου, ἐνῶ ἀρκετά ἔχουν ἴδη διασπαρεῖ καί ἡ εὐλογία τους χαριτώνει μακρυνές περιοχές (ὅπως ἡ Κύπρος). Μετά τήν κοίμησή του μαρτυροῦνται ἐμφανίσεις του. «Τό εἶπαν ἄνθρωποι πού δέν ἔχουν λόγο νά ψεύδονται – γράφει ὁ Ἰω. Κουτσοῦκος – Ἡ γυναῖκα τοῦ θυρωροῦ ἑνός ξενοδοχείου, ὅταν γύρισε ὁ ἄνδρας της στό σπίτι, τοῦ εἶπε ὅτι πέρασε ὁ Λεόντιος ἀπό κεῖ καί τοῦ ἔδωσε νερό! Ὁ σύζυγός της ἀπόρησε λέγοντάς της ὅτι ὁ Λεόντιος εἶναι πεθαμένος, ὅμως ἐκείνη ἐπέμεινε λέγοντας πώς δέν εἶχε παραισθήσεις»! Ἅγιε τοῦ Θεοῦ ΛΕΟΝΤΙΕ πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν

Αναρτήθηκε από τον Καθηγητή Αντώνιο Μάρκου στην ιστοσελίδα http://trueorthodoxchurcharchive.blogspot.com

 

ΠΗΓΗ:www.isamos.gr

Comments

comments

Σαμιακά

Η Ναυμαχία της Σάμου από το ημερολόγιο του Λυκούργου Λογοθέτη

Published

on

By

Ένα κείμενο – ντοκουμέντο για την τοπική επέτειο της 6ης Αυγούστου, από τον κ. Χρίστο Λάνδρο.

Η περιγραφή της ναυμαχίας της Σάμου στις 4-6 Αυγούστου 1824 έχει περιγραφεί τόσο από τους ναυάρχους που είχαν πρωταγωνιστήσει τις ημέρες εκείνες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σάμου και Μικράς Ασίας, όσο και από το Γενικό Διοικητήριο της Σάμου στο οποίο τηρήθηκε με εντολή του Λογοθέτη Λυκούργου λεπτομερές «Ημερολόγιο» συμβάντων με τον γενικό τίτλο Εφημερίς των Πράξεων του Γενικού Διοικητηρίου Σάμου. Το τεκμήριο αυτό φυλάσσεται στα ΓΑΚ Σάμου στον φάκελο Γ1 των Συλλογών εγγράφων της επανάστασης του 1821. Το μεγαλύτερο μέρος των εγγράφων του συγκεκριμένου φακέλου δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί. Ωστόσο η αναφορά στα γεγονότα του 1824 από τον Νικόλαο και τον Επαμεινώνδα Σταματιάδη στηρίζεται στα έγγραφα αυτά. Ένα απόσπασμα του εν λόγω Ημερολογίου δημοσιεύθηκε στο 2ο τεύχος του περιοδικού Απόπλους1 με κατατοπιστικά σχόλια.

Το μεγάλο γεγονός για την επανάσταση του ‘21 διαδραματίστηκε «κατέμπροσθεν του φρουρίου», στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Τηγανίου της Σάμου και της Μικράς Ασίας από τα τέλη Ιουλίου 1824 που άρχισε η ναυτική πολιορκία του νησιού με στόχο την κατάληψη και υποταγή του μέχρι και την επαύριο της ναυμαχίας. Ο οθωμανικός στόλος εκστρατεύοντας κατά των νήσων του Αιγαίου σκόπευε να ενωθεί με τον αιγυπτιακό και από κοινού να πλεύσουν εναντίον της Πελοπόννησο για να καταστείλουν την επανάσταση. Κάθε αντίσταση που συναντούσαν αντιμετωπιζόταν με ολοσχερή καταστροφή, παραδειγματική για τους υπόλοιπους εξεγερμένους. Έτσι, ο οθωμανικός στόλος κατέστρεψε τα Ψαρά και ο αιγυπτιακός την Κάσο με ολοκαύτωμα και στις δυο περιπτώσεις. Η Σάμος σώθηκε χάρη στην καλή οργάνωση της άμυνάς της και στην συνδυασμένη αντιμετώπιση του εχθρικού στόλου από τον ενωμένο ελληνικό των τριών ναυτικών νησιών Ύδρας, Σπετσών, Ψαρών και την επιδεξιότητα των πλοιάρχων Σαχτούρη, Τσαμαδού, Ανδρούτσου, Αποστόλη, Κανάρη. Ο ελληνικός στόλος είχε έγκαιρα προσκληθεί από τον Λογοθέτη Λυκούργο να σπεύσει στη Σάμο για να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο κίνδυνο. Ο τουρκικός στόλος υπό τη διοίκηση του Χοσρέφ πασά περιέπλευσε το νησί και προσπάθησε επανειλημμένως , ανεπιτυχώς όμως, να κάνει απόβαση στις βόρειες ακτές, στο Καρλόβασι και στον Κότσικα. Κάθε τέτοια επιχείρηση αποκρούσθηκε από τους Σαμιώτες με επιτυχία, καθώς εφάρμοζαν το σχέδιο άμυνας που είχε εκπονήσει ο Λυκούργος πριν από μήνες.2

Ο Λογοθέτης Λυκούργος εκλεγμένος Γενικός Διοικητής και στρατηγός σε περίπτωση πολεμικών επιχειρήσεων από την αρχή του έτους, καθώς είχε πληροφορηθεί τις ετοιμασίες του τουρκικού στόλου, είχε οχυρώσει με φρούριο και κανόνια τον λόφο του Κάστρου στο Τηγάνι, εκεί όπου προϋπήρχε βυζαντινό κάστρο και είχε ορίσει τομείς άμυνας για τους κατοίκους κάθε χωριού που θα προστάτευαν το σύνολο των ακτών. Η μεγαλύτερη αμυντική δύναμη ήταν συγκεντρωμένη στον κάμπο της Χώρας από το φρούριο μέχρι το Ηραίον, αλλά και οι άλλες ακτές, όπου ήταν πιθανό να γίνουν εχθρικά προγεφυρώματα, είχαν οχυρωθεί αλλού με παρατηρητήρια και αλλού με πρόχειρα ορύγματα. Ένα σύστημα οπτικού


1 Χ. Λάνδρος, «Και ούτως έπαυσεν ο πόλεμος…» Μια μαρτυρία για τα γεγονότα της Σάμου τον Αύγουστο του 1824 από το ανέκδοτο Ημερολόγιο του Λυκούργου», Απόπλους τχ. 2/3, Σάμος, 1990, σ.108-116 2 Ν. Σταματιάδης, Σαμιακά, τόμ. Β, σ. 236-238 _________________________________________________

τηλεγράφους από τον Κέρκη μέχρι το στρατηγείο του Λυκούργου στο φρούριο είχε εγκατασταθεί και πολύ γρήγορα ειδοποιούνταν το Διοικητήριο ώστε να αποστείλει διαταγές κατάληψης των προκαθορισμένων θέσεων στις ντάπιες των παραλίων. Την ευθύνη συντονισμού σε κάθε μέρος είχαν οι τέσσερις χιλίαρχοι: καπετάν Σταμάτης Γεωργιάδης, καπετάν Κωνσταντής Λαχανάς, καπετάν Κωνσταντής Κονταξής και ο καπετάν Μανόλης Αγγελινίδης.

Σφραγίδα της Σάμου 1823Η μεγάλη σύγκρουση ελληνικού και οθωμανικού στόλου έγινε παραμονές της εορτής της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και έληξε με σοβαρές ζημιές του τουρκικού, ο οποίος ματαίωσε κάθε άλλη απόπειρα κατάληψης του νησιού . Ο κίνδυνος που διέτρεξε η Σάμος το 1824 είχε παρέλθει. Η νίκη του ελληνικού στόλου ήταν ουσιαστικά η πρώτη μεγάλη νίκη του στόλου και είχε σωτήρια αποτελέσματα τόσο για τη Σάμο όσο και για τα άλλα νησιά, την Πελοπόννησο και την επανάσταση. Ο Λυκούργος και η Γενική Συνέλευση των Σαμίων συνέδεσαν τη σωτήρια νίκη με την χριστιανική εορτή και αμέσως μετέβαλαν την επίσημη σφραγίδα των Συνελεύσεων ώστε να εικονίζει την Μεταμόρφωση με την επιγραφή ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΑΜΟΝ ΕΣΩΣΕ ΕΚΤΗ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ. Παράλληλα αποφάσισαν να οικοδομήσουν ομώνυμο ναό στην περιοχή του Κάστρου ως έκφραση ευγνωμοσύνης για τη σωτηρία της νήσου.

Η ναυμαχία εικονίσθηκε από τον Παναγιώτη Ζωγράφο του Μακρυγιάννη με την επιγραφή «Ναυμαχία της Σάμου Αυγούστου 6 1824». Αυτός είναι ο ορθός όρος του γεγονότος: Ναυμαχία της Σάμου και δεν πρέπει να συγχέεται με την ναυμαχία της Μυκάλης που έγινε το 479 π. Χ. στον ίδιο θαλάσσιο χώρο.

Από το 1824 και μέχρι σήμερα εορτάζεται στη Σάμο η ανάμνηση της νικητήριας ναυμαχίας με λαμπρότητα στον περιφανή ναό της Μεταμόρφωσης που κτίσθηκε δίπλα στον πύργο του Λυκούργου και αποτελεί την τοπική εθνική εορτή της Σάμου, αρχικά από τον 1888 με απόφαση της σαμιακής Βουλής και από το 1912-13 με την ενσωμάτωση του νησιού στην Ελλάδα.

Το απόσπασμα του Ημερολογίου που δημοσιεύεται καλύπτει το διάστημα από 29 Ιουλίου 1824 μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου 1824. Η γλώσσα του είναι απλή και κατανοητή. Μόνο κάποιες λέξεις ηχούν παράξενα σήμερα. Για παράδειγμα ο οθωμανικός στόλος ονομάζεται βυζαντινός γιατί είχε ξεκινήσει από την Κωνσταντινούπολη, έδρα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας άλλοτε, όπου το αρχαίο Βυζάντιο. Οι πεζοδρόμοι που ειδοποιούσαν τα χωριά ήταν πεζοί ή έφιπποι ταχυδρόμοι που μετέφεραν τις διαταγές της Διοίκησης. Το ρήμα «κανονίζω» σημαίνει βάλλω, χτυπώ με κανόνι, κανονιοβολώ . Η καταγραφή των γεγονότων στο εν λόγω Ημερολόγιο γίνεται με σαφήνεια και σοβαρότητα χωρίς όμως να καλύπτει και τον ενθουσιασμό του συντάκτη –γραφέα του Γενικού Διοικητηρίου Σάμου.

sfragida-tis-samou-1823Το έγγραφο

Τη 29 Ιουλίου, ημέρα Τρίτη έφθασεν εις την Σάμον ο Βυζαντινός στόλος συνιστώμενος από 200 περίπου πλοία μικρά και μεγάλα, προς το μέρος του Καρλοβάσου. Μερικά εξ αυτών αποχωρισθέντα των άλλων κατέβησαν εις το Κουσάνδασι. Η είδησις αύτη διεδόθη ταχύτατα διά του Τηλεγράφου και πεζοδρόμων εις όλα τα χωρία και όλοι οι κάτοικοι ενωπλίσθησαν προς αντίστασιν κατά του εχθρού. Οι Καρλοβάσιοι και πλήθος από τους κατοίκους των πέριξ χωρίων κατέβησαν εις εκείνο το παράλιον και προκατέλαβον τας αναγκαίας θέσεις και μάλιστα εκείνας του Σαϊτανίου· διότι όλον το μέρος τούτο περιεζώσθη έως εσπέρας από τα πλοία του εχθρού, τα οποία φθάσαντα από το πρωί δεν έπαυσαν να κανονίζωσι μακρόθεν έως ηλίου δύσιν.

Τη 30 Ιουλίου, ημέρα Τετράδι, εξημερώθησαν τα εχθρικά πλοία εις την Χώραν, όπου ο στρατηγός Λυκούργος είχε προκαταλάβη αφ’ εσπέρας το Φρούριον με ανθρώπους. Πλοία δε τινα του εχθρού μεγάλα, συνοδεύοντα ικανόν αριθμόν πλοιαρίων έμειναν περιπλέοντα το Ικάριον πέλαγος μέχρι του Καρλοβάσου, μεταξύ αυτών εξημερώθησαν εικοσιδύο ελληνικά πλοία, τα οποία απέκοψαν ευθύς εν μέρος εχθρικών πλοιαρίων, τα έβαλαν εις δίωξιν και άλλα μεν εβύθισαν, άλλα δε επίασαν· και προς το εσπέρας έφθασαν και άραξαν εις τον Μεσόκαμπον. Όλην δε την ημέραν ταύτην τα εχθρικά πλοία δεν έκαμον άλλο, ειμή να περιφέρωνται εις τα πανία παρατηρούντα τας θέσεις μας και κατ’ εξοχήν το Φρούριον· τα δε μικρά πλοιάρια τα είχαν αράξει εις την αντικρύ εις την Καναπίτζαν.

Τη 31 Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη μετά μεσημβρίαν ετράβιξαν τα εχθρικά πλοία προς το μέρος του κάβου Ζωρζή· όθεν παραταχθέντα εκανόνιζον συγχρόνως και τα ελληνικά πλοία αραγμένα και το φρούριον. Τα ελληνικά πλοία σηκοθέντα επολέμησαν έως τρεις ώρας, πλην ματαίως, προς το εσπέρας τα μεν εχθρικά ετραβίχθησαν κατά το Γαδορόνησον τα δε ελληνικά επιστρέψαντα άραξαν εις τον Μεσόκαμπον.

Τη 1. Αυγούστου, ημέρα Παρασκευή συνεκροτήθη μάχη μεταξύ των εχθρικών και ελληνικών πλοίων και του φρουρίου, διήρκεσεν από τας 3 ώρας της ημέρας έως την δύσιν σχεδόν του ηλίου. Η νίκη δεν έκλινεν εις κανέν μέρος. Βάλαις και πούμπες ερίφθησαν πολλαί και αβλαβώς προς το φρούριον. Τρεις μόνον βάλες (από 18 οκ[άδες] περίπου η καθεμία) εκτύπησαν την θαλασσινήν πλευράν του πύργου· η αη άμα κτυπήσασα εσχίσθη εις δύο και έπεσεν εις την θάλασσαν, αι άλλαι δύο αντεκρούσθησαν και έπεσαν ακέραιαι χωρίς να κάμωσιν ειμή σημεία μικρά του κτυπήματος. Αύτη δε η μάχη ηνοίχθη πρώτον από το φρούριον.

Τη 2 Αυγούστου ημ[έρα] Σαββάτω δεν έγινε πόλεμος.

Τη 3 Αυγούστου, ημ[έρα] Κυριακή μετά μεσημβρίαν συνεκροτήθη η Ναυμαχία τα εχθρικά ορμήσαντα επλησίασαν κατά των ημετέρων· οι Έλληνες αντιπαραχθέντες γενναίως απεχώρησαν μέρος εχθρικών πλοίων. Εις τας 5:/ε ώρας πλησίον της Καναπίτζας εις την ανατολήν έκαυσαν την μεγαλυτέραν και ταχύπλοον εχθρικήν φυργάδα. Ο εχθρός θυμωθείς έστειλεν εναντίον των 12 πλοία έν απ’ αυτά (το Τριπολίνικον) προτρέχον και τολμηρότερα μαχόμενον εζώσθη από δύο πουρλότα· και μετά μίαν ικανήν αντίστασίν του εκαύθη από το έν εις τας 7 /ε πλησίον του κάβου Ζωρζή. Επομένως τα ημέτερα και 14 εχθρικά συμπλακέντα εις μάχην επολέμησαν πεισματικώτατα και περί τας 10 ώρας έκαυσαν οι Έλληνες του εχθρού μίαν μετζοφεργάδα αντικρύ του φρουρίου μας· και ούτως έπαυσεν ο πόλεμος, ο οποίος εστάθη ο φρικτότερος απ’ όλας τας προλαβούσας των Ελλήνων ναυμαχίας. Η πρώτη φυργάδα εκαύθη διά 2, το τριπολίνικον βρίκι δι’ 1 και η μετζοφεργάδα διά 2 βουρλότων · έν δε βουρλότον διευθυνθέν εις μίαν άλλην φεργάδα, δεν την επέτυχεν και εκαύθη επί ματαίω. Η αη φυργάδα καιομένη έπεσεν έξω κατά την Καναπίτζαν, και αι μετά κρότου αποσπασθείσαι φλόγες της κατέκαυσαν τινά των εκεί αραγμένων καϊκίων, και πολλούς των εις εκείνο το παράλιον στρατοπεδευμένων Τούρκων. Εκτός των όσοι εκάησαν, εκτός των πυρποληθέντων πλοίων και των όσοι έπιπτον ως βάτραχοι από τον φόβον των εις την θάλασσαν και απ’ αυτού ακόμη τα πλοία του εχθρού όσα ευρέθησαν πλησίον των πυρπολουμένων. Αύτη η νίκη των Ελλήνων τόσον κατετρόμαξε τους εχθρούς ώστε τα μεν εχθρικά πλοία δεν ετόλμων πλέον να πλησιάσωσι τα ελληνικά· τα δε εις τα παράλια της ανατολής στρτοπεδευμένα τουρκικά πολυάριθμα στρατεύματα ήρχισαν να σκορπίζωνται. Τα ελληνικά πλοία αυξανόμενα από ημέραν εις ημέραν ήσαν ήδη 5[0] πενήντα.

Από την Τετράδην μέχρι του Σαββάτου 9 Αυγούστου ο εχθρικός στόλος έβλεπε μακρόθεν τα ελληνικά πλοία, πλέων κατά το γαδορόνησον. Τα δε εληνικά πλοία τον αντιπαρετάσσοντο ημέραν παρ’ ημέραν, χωρίς αυτός να τολμά να πλησιάση εις αυτά διόλου. Το δε εσπέρας του Σαββάτου ετράβηξε κατά την Νήσον Κω και έγινεν άφαντος.

Τη 10 Αυγούστου, ημ[έρα] Κυριακή έπλευσαν τα ιδικά μας εις το μέρος της Σπυλιάς αλλά διά τον εναντίον άνεμον δεν εμπόρεσαν να επιφέρουν ουδεμίαν βλάβην εις τα εκεί μείναντα εχθρικά πλοία.

Τη 11 Αυγούστου ημ[έρα] Δευτέρα εξεδόθησαν από το Διοικητήριον διάφορα γράμματα εις τα χωρία, ήτοι περί προμηθεύσεως βοδίων και κατζικίων διά τα ελλ. πλοία, αναλόγως από το καθέν χωρίον· περί αποστολής στρατιωτών ισαρίθμων με τα πουλετία εκάστου χωρίου, διά να συμπαραστέκονται εις τας χρείας της πατρίδος, και των καραβίων, εις τόπον των αρρωστησάντων προκρίτων (περί ού πολλάκις πρότερον έγραψεν ανωφελώς καθώς και περί πολλών άλλων συμφερόντων της πατρίδος) και γράμματα εν ταυτώ προσκλητικά εις συνέλευσιν διά διορθωθή η επικρατούσα των πραγμάτων εσωτερική ανωμαλία.

Προς το εσπέρας εξέπλευσαν της Σπυλιάς τα εκεί παραμείναντα 4 εχθρικά πλοία, διευθυνόμενα εις τα Τζατάλια. Τα παρετήρησεν η βαρδακόστα μας αλλά δεν επροφθάνοντο να κυνηγηθώσι. Την νύκτα ηκούσθησαν έως δέκα κανονίαι προς εκείνο το μέρος.

Τη 15 Αυγούστου, ημέρα Παρασκευή της Παναγίας υπήγεν ο Διοικητής και εντάμωσε τους κυρίους Ναυάρχους εντός του πλοίου του Ψαριανού Ναυάρχου κυρίου Ν. Αποστόλη εις τον Μεσόκαμπον. Τη αυτή ημ[έρα] εδόθησαν προς αυτούς αρκετά βόδια και κατζίκια σταλθέντα από τα χωρία.

Τη 16 Αυγούστου, ημ[έρα] Σαββάτω, εσηκώθησαν από τον Μεσόκαμπον όλα τα ελληνικά πλοία 38 τον αριθμόν και διευθύνθησαν προς τα νησία Λέρον και Κάλυμνον, με σκοπόν να ανιχνεύσωσι τα κινήματα του εχθρικού στόλου. Έν δε μόνον έμεινεν αραγμένον εκεί διά να εκβάλη από την θάλασσαν λάφυρα εκ των κεκαυμένων εχθρικών πλοίων.

Τη 18. Αυγούστου συνεκροτήθη εις Χώραν τοπική συνέλευσις, όπου απεφασίσθη η διόρθωσις των προλαβουσών αταξιών και έγινε μία περί τούτου διακήρυξις εις όλην την Νήσον διατάττουσα την αποκατάστασιν ενός εφόρου εξ εκάστου χωρίου, και όλων των χωρικών καπιτανέων παρά τω Γ. Διοικητή και τοις Προκρίτοις διά την ενέργειαν της ευταξίας και ασφαλείας της πατρίδος εν ού3 επικρατεί η τρέχουσα κρίσιμος περίστασίς της. Και προς τούτοις απεφασίσθη η σύναξις ενός πουλετίου προς 10 γρ. εις διάστημα τριών ημερών προς εξοικονόμησιν πολεμεφοδίων και άλλων προσωρινών αναγκαίων.

Τη αυτή προς το εσπέρας εξεκινήσαμεν το καΐκι του Στεφανή χράπη με γράμμα προς τον ελλ. στόλον διά να μας φέρη εκείθεν ειδήσεις.

Την άλλην ημέραν τη γη 19 Αυγούστου επέστρεψε ο ταχύπλουν, μας έφερεν ειδήσεις από τους αντιναυάρχους, ότι εξαιτίας των σφοδρών ανέμων ευρίσκονται εις Πάτμον και δεν εμπόρεσαν να κάμωσι κανέν κίνημα κατά του εχθρού σκοπεύουν όμως οπότε εύρουν ευκαιρίαν να κινηθούν.

20, 21, 22 Αυγούστου, ήτοι Τετράδι Πέμπτη και Παρασκευή εξαιτίας των σφοδρών ανέμων δεν εμάθαμεν τίποτε, παρά μόνον από έν Γαλλικόν ότι οι δύο εχθρικοί στόλοι ηνώθησαν, διά πού όμως μελετούν να εφορμήσουν, άδηλον.

23 τω Σαββάτον απέρασεν αγγλική φρεγάδα μ’ άλλο έν ιμβρίκιον, μας είπεν ότι έρχεται από Σμύρνης, απέρασεν από Κουσάνδασι και ότι εκεί είδε έως είκοσι πέντε καΐκια και έως τέσσαρες χιλιάδες στράτευμα.

Τη Κυριακή μετά το μεσημέρι άρχισε ν’ ακούεται κρότος κανονίων πολύς κάτωθεν της Αγαθονήσου, έως εις μίαν ώραν της νυκτός, εκ του οποίου εσυμπεράναμεν ότι έγινε ναυμαχία μεγάλη· είπαν ότι από υψηλά μέρη της νήσου μας εφάνησαν και πλοία κάτωθεν της Αγαθονήσου. Τη αυτή εσπέρα εξεκινήσαμεν γράμματα εις τα χωρία να προφθάσουν αρκετοί άνθρωποι εις τας θέσεις των προφυλακών διά κάθε ενδεχόμενον.

25: Τη Δευτέρα εξεκινήσαμεν ταχύπλουν διά να μάθωμεν το τέλος της χθεσινής Ναυμαχίας.

Χ. Λάνδρος

Φιλόλογος, τέως προϊστάμενος ΓΑΚ Σάμου

Πηγή :isamos.gr

Comments

comments

Continue Reading

Σαμιακά

Ε.Ο.Δ Σάμου – Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η επιχείριση διάσωσης – μεταφοράς τραυματία

Published

on

By

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία, σήμερα Τετάρτη 5 Αυγούστου 2020, κατά τις πρωινές ώρες, επιχείριση διάσωσης – μεταφοράς τραυματία.

Ο τουρίστας, κατά την διάρκεια πεζοπορίας του προς τα Σειτάνια, τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι, με αποτέλεσμα την ακινητοποίησή του.

Με το διασωστικό σκάφος Albatross, μεταφέρθηκε στο λιμάνι του Καρλοβάσου και παραδόθηκε στους συγγενείς του για περαιτέρω περίθαλψη.

Comments

comments

Continue Reading

Σαμιακά

2η Προκήρυξη διαγωνισμού για την πρόσληψη 266 Συνοριακών Φυλάκων

Published

on

By

2η Προκήρυξη διαγωνισμού για την πρόσληψη 266 Συνοριακών Φυλάκων Ορισμένου Χρόνου στην Ελληνική Αστυνομία σε περιφερειακές Ενότητες και Νήσους των Περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου.

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ
1. Ο αριθμός των υποψηφίων που θα προσληφθούν ως Συνοριακοί Φύλακες Ορισμένου Χρόνου για την κάλυψη κενών θέσεων καθορίζεται σε διακόσιους εξήντα έξι (266).
2. Ο αριθμός των Συνοριακών Φυλάκων Ορισμένου Φρόνου ανά Περιφερειακή Ενότητα ή Νήσο καθορίζεται ως εξής:

Π.Ε. Σάμου: Ενενήντα οχτώ (98) θέσεις.

Π.Ε. Χίου: Εξήντα δύο (62) θέσεις.
Π.Ε. Κω: Σαράντα έξι (46) θέσεις.
Νήσος Λέρος: Σαράντα τρεις (43) θέσεις.

Νήσος Σύμη: Δέκα (10) θέσεις.

Νήσος Κάλυμνος: Μία (1) θέση.
Νήσος Μεγίστη: Έξι (6) θέσεις.

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων συμμετοχής.
Οι υποψήφιοι/ες υποχρεούνται να υποβάλουν αυτοπροσώπως στο Αστυνομικό Τμήμα του τόπου κατοικίας ή διαμονής τους τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, προσκομίζοντας παράλληλα και το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας, από τη δημοσίευση της παρούσας προκήρυξης μέχρι την ώρα 15.00 της 28-08-2020.

 

Δείτε την προκήρυξη εδώ.

Comments

comments

Continue Reading

Advertisement

Facebook

Περιφερειακά1 ώρα ago

Την ανάδειξη και την αξιοποίηση του μύθου του Ικάρου ζητά ο Μ. Κάρλας απο τον Υφυπουργό Εθνικής Άμυνας

Αστυνομικά - Λιμενικά2 ώρες ago

Συνελήφθη αλλοδαπός στους Φούρνους διωκόμενος με Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης

Σαμιακά9 ώρες ago

Η Ναυμαχία της Σάμου από το ημερολόγιο του Λυκούργου Λογοθέτη

Δήμος19 ώρες ago

Οι παρεμβάσεις/ερωτήσεις της Λαϊκής Συσπείρωσης στο δημοτικό συμβούλιο

Πολιτικά20 ώρες ago

Βασίλης Κικίλιας για Covid-19: Το ΕΣΥ θα είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά κάθε ενδεχόμενο

Σαμιακά24 ώρες ago

Ε.Ο.Δ Σάμου – Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η επιχείριση διάσωσης – μεταφοράς τραυματία

Αστυνομικά - Λιμενικά1 ημέρα ago

Σύλληψη αλλοδαπού για κατοχή ναρκωτικών ουσιών

Αστυνομικά - Λιμενικά1 ημέρα ago

Στο Νοσοκομείο οδηγός μετά από τροχαίο στo Καρλόβασι

Δήμος1 ημέρα ago

«η Σάμος αλλάΖΕΙ»: Ελπίζουμε η υπερδομή στη Ζερβού να μην εξελιχθεί σε σκάνδαλο

Πολιτιστικά1 ημέρα ago

Δύο Συναυλίες του μουσικού συνόλου Encardia στο Αρχαίο Θέατρο Πυθαγορείου στη Σάμο

Advertisement Enter ad code here

SPONSORED

Sponsored

Δημοφιλή

Copyright