Connect with us

Πολιτιστικά

Λεπροκομείο Σάμου. Λέπρα και εγκλεισμός. Ένα τεκμήριο από τη Σάμο του Μεσοπολέμου

Published

on

Το κείμενο αυτό για το λεπροκομείο Σάμου, του Κώστα Κόμη, μεταφέρθηκε αποσπασματικά εδώ από το περιοδικό “Απόπλους”.

Στο τέλος του 18ου αιώνα δημοσιοποιήθηκε από τον Jeremy Bentham (1748- 1832) το “Πανοπτικόν”, ολοκληρωμένο αρχιτεκτονικό και οργανωτικό σχέδιο για μία αφανή αλλά διαρκή παρακολούθηση και έλεγχο στους τροφίμους των ιδρυμάτων (φυλακές, νοσοκομεία, σχολεία αλλά και εργοστάσια).
Βέβαια, κατ’ αρχάς οι πανοπτικές προτάσεις δεν υιοθετήθηκαν αλλά στον επόμενο αιώνα άρχισαν να πολλαπλασιάζοντας στον δυτικό κόσμο, τα αρχιτεκτονικά παραδείγματα ιδρυμάτων με επιρροές προερχόμενες, λίγο έως πολύ, από το σχέδιο του Bentham. Πάντως, αυτό που έχει ίσως μεγαλύτερη σημασία είναι το γεγονός ότι παράλληλα, την ίδια εποχή, συντελέστηκε μία άξια λόγου εξάπλωση του ιδρυματισμού και της ιατροποίησης των κοινωνιών (συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής κοινωνίας), εγκαταλείποντας παλαιότερες πρακτικές διαχείρισης των προβλημάτων του είδους.
Ως απόρροια αλλά και παράλληλη πραγματικότητα των παραπάνω υπήρξε η καθολίκευση, στην κοινωνία, των ιατρικών (κατ’ επέκτασιν επίσης κοινωνικών αλλά και πολιτικών) ταξινομήσεων.

Εν τουτοις, το φαινόμενο της αποδιοπομπής και του εκτοπισμού είναι περισσότερο σύνθετο εδώ και υπερβαίνει τους κατ’ αρχάς, ή κατ’ επίφασιν, υγειονομικούς στόχους αλλά και τα αποτελέσματα του μέτρου: Ο λεπρός ενσωματώνει, μέσα στο χρόνο, ένα πλήθος από αρνητικές σημάνσεις και μεταφορές· “ακάθαρτος”, από σωματική και κυρίως ηθική (:“αμαρτωλός”) άποψη, κατά το Λευιτικόν, φορτώνεται έκτοτε σας πλάτες του τις πλέον φορτισμένες, από ηθική, κοινωνική και ιδεολογική άποψη, αρνητικές πλευρές και τις ατυχίες της ζωής.Σε αυτό το πλαίσιο οικοδομήθηκαν δύο από τα μεγαλύτερα λεπροκομεία στον ελλαδικό χώρο: αυτό της Σάμου (εγκαινιάσθηκε το 1896, επί Ηγεμονίας 1834-1912) και αργότερα της Σπιναλόγκας (το 1903, επί Κρητικής Πολιτείας 1898-1913). Παρά το γεγονός ότι το μυκοβακτηρίδιο της λέπρας είχε ήδη εντοπιστεί και δημοσιοποιηθεί το 1873, φαίνεται πως οι συνεχιζόμενες συζητήσεις και διαφωνίες των ειδικών επιστημόνων γύρω από το θέμα (του βαθμού) μεταδοτικότητας αλλά και κληρονομικότητας της νόσου, έστρεψαν τις αρχές προς ένα παλαιότερο μέτρο ή παρέτειναν την ισχύ τουπρόκειται για τον εκτόπισμά των ασθενών από την υπόλοιπη κοινωνία και τον εγκλεισμό τους σε απομονωμένα οικήματα (λεπροκομεία).

Λεπροκομείο ΣάμουΣτη Σάμο, για μία μακρά περίοδο, οι λεπροί (σύνολο 43 άτομα, τα πέντε από την Ικαρία, σύμφωνα με ένα τεκμήριο που δημοσιεύει ο Σταματιάδης) εγκαθίσταντο σε πρόχειρες καλύβες, γνωστές ως Λουβιάρικα, στα όρια εκάστου οικισμού καταγωγής τους, ενώ ορισμένοι από αυτούς κατέφευγαν στις μονές Αγίας Ζώνης (8 άτομα κατά τον Κρητικίδη) και Ζωοδόχου Πηγής (15-18 άτομα κατά τον Ζαμπακό-πασά). Εκτός αυτών όμως, κάποιοι άλλοι απέφευγαν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους, με διάφορα προσχήματα, προκαλιόντας τον τρόμο (φοβούμενοι το ενδεχόμενο μετάδοσης) αλλά και την οργή των περίοικων οι τελευταίοι μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις προχωρούσαν σε καταγγελίες προς τις αρχές, καταδίδοντας παράλληλα τους συγκεκριμένους ασθενείς, τους οποίους και περιέγραφαν με ετεροφοβικές μάλλον εκφράσεις («…προξενεί αηδίαν και αποστροφήν εν τη γειτονία και εν όλω τω δήμω…»).

Εν συνεχεία, το 1861 άρχισε ήδη η συζήτηση στην ηγεμονική βουλή περί οικοδόμησης λεπροκομείου, με θετικές προθέσεις των βουλευτών, αλλά αυτό ιδρύθηκε αργότερα, το 1896, ενώ οι οικοδομικές εργασίες άρχισαν το 1887, στη θέση Παναγίτσα στο Νέο Καρλόβασι, και ολοκληρώθηκαν το 1890· τα εγκαίνια τελέστηκαν την Κυριακή 12 Ιουνίου 1896.

Το λεπροκομείο λειτούργησε, χωρίς διακοπές, έως το 1966, οπότε καταργήθηκε και οι εναπομείναντες λεπροί (δέκα άτομα περίπου) μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο Λοιμωδών της Αθήνας “Αγία Βαρβάρα”. Από το σχετικό με το ίδρυμα αρχειακό υλικό, το οποίο απόκειται στα Αρχεία Νομού Σάμου, επικεντρώνουμε, εδώ, την προσοχή μας σε ένα τεκμήριο της 26ης Νοεμβρίου 1931. Πρόκειται για έγγραφο που απέστειλε ο Διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος Καρλοβασίου Δημοσθένης Χαμαμτζής, προς τον Νομίατρο Σάμου. Αυτό έχει ως εξής (ακολουθείται η ορθογραφία του πρωτοτύπου):

Λαμβάνω την τιμήν να γνωρίσω ημίν, κατόπιν ενεργηθείσης υπ’ εμού εξακριβώσεως, ότι οι εις το ενταύθα λεπροκομείον νοσηλευόμενοι λεπροί: 1) Άγγελος Κατσαρός 2) Σταύρος Μπογιατζής 3) Γεώργιος Κόνσολος, και 4) Μηνάς Παγώνης κατέστησαν ταραξίαι και διαφθορείς του ιδρύματος, ήτοι υποκινούσιν εις παράπονα τους λεπρούς διά καθυστερήσεις πληρωμών των επιδομάτων των, προκαλούσι και ενοχλούσι δι ακολάστους πράξεις γυναίκας λεπράς και ιδία την Κατίναν Κονσολάκη καί ΘεοδοσίανΛιανάκη, απειλούσι και ενοχλούσι διαρκώς τον νοσοκόμον Κων. Ζαγοράρην και τέλος ο εκ των ανωτέρω ταραξιών Γεώργιος Κόνσολος είναι φανατικός κουμουνιστής και διδάσκει υπέρ του Κουμουνισμού. Ο εκ των ιδίων ταραξιών Σταύρος Μπογιατζής διαπράττει ακολάστους πράξεις κατά του παιδός Δημητρίου Χριστιανού, όστις εις διατύπωσιν παραπόνων του προς με σήμερον μοι είπεν επί λέξει τα εξής: «Ο Σταύρος Μπογιατζής θέλει να με μεταχειρίζηται κάθε βράδυ για γυναίκα του». Χάριν της αξιοπρέπειας του ιδρύματος και προς ησυχίαν των εν αυτώ νοσηλευομένων λεπρών παρακαλώ, όπως ενεργήσητε, ει δυνατόν επειγόντως, ίνα ούτοι μεταφερθώσιν εις Σπιναλόγκαν.

Το τεκμήριο, μολονότι σύντομο, εμπεριέχει τέτοιου είδους πληροφορίες οι οποίες, αναπόφευκτους, οδηγούν σε διάφορους συλλογισμούς και απαιτούν επίσης ανάλογες διερευνήσεις, δεδομένα που συγκρούονται πάντως με τα όρια του συγκεκριμένου κειμένου. Παρ’ όλα αυτά, είναι σκόπιμο, στη συγκεκριμένη θέση, να προχωρήσουμε σε κάποιο παραγωγικό σχολιασμό. Κατ’ αρχάς, ανάλογες αναταραχές (“παράπονα” κατά το έγγραφο) με αυτές που περιγράφονται για τη Σάμο, εξαιτίας καθυστερήσεων στην καταβολή των επιδομάτων στους ασθενείς, παρατηρήθηκαν επίσης και στο λεπροκομείο της Σπιναλόγκας.  Για το ίδρυμα αυτό οφείλουμε, εδώ, να προχωρήσουμε, επί τροχάδην, σε μία σύντομη αναφορά στις βασικές ιστορικές παραμέτρους. Το συγκεκριμένο λεπροκομείο, προϊόν παλαιοτέρων αιτημάτων, από τον 19ο ήδη αιώνα, οικοδομήθηκε τελικώς, καθώς προαναφέρθηκε, το 1903, συγκεντρώνοντας εν συνεχεία τους διασπαρμένους σε διάφορα σημεία (και μικρά – τοπικά λεπροκομεία, τις μεσκινιές) της Κρήτης λεπρούς.

Στο έργο αυτό συνέβαλε, βέβαια, ουσιαστικά και η Αστυνομία, κατ’ αναλογία με την περίπτωση της Σάμου. Αρχικά η Σπιναλόγκα θεωρήθηκε ακατάλληλη για την εγκατάσταση λεπρών, δεδομένου ότι παρουσίαζε σοβαρές ελλείψεις, ακόμη και σε νερό αλλά για την τελική επιλογή φαίνεται ότι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο δύο άλλοι παράλληλοι στόχοι: Αφενός η φυσική παρεμπόδιση τυχόν απόδρασης ασθενών από τη νησίδα (μολονότι αυτό δεν απεφεύχθη, σε πολλές περιπτώσεις) και αφετέρου η αποβολή, εμμέσως αλλά και εκ των πραγμάτων, των μουσουλμάνων (από την οθωμανική εποχή) κατοίκων της Σπιναλόγκας. Πάντως, οι μουσουλμάνοι απεχώρησαν και από το 1904 άρχισαν να συγκεντρώνονται (στην πραγματικότητα: να μεταφέρονται, σιδηροδέσμιοι) οι λεπροί. Στο σημείο αυτό δε, αξίζει να αναφερθεί ότι καθ’ όλο το διάστημα που λειτούργησε το λεπροκομείο, μέχρι το 1957, οπότε καταργήθηκε και οι εναπομείναντες ασθενείς, όπως αυτοί της Σάμου, μεταφέρθηκαν στην “Αγία Βαρβάρα”, το ίδρυμα διατήρησε εν πολλοίς τον χαρακτήρα απομονωτηρίου/ κρατητηρίου (θα λέγαμε φυλακής) παρά νοσοκομείου.

Λεπροκομείο ΣάμουΕπαναστρέφουμε το βλέμμα στο σαμιακό τεκμήριο, το οποίο επιδέχεται περαιτέρω σχολιασμό. Εκτός από τις αναταραχές, στο λεπροκομείο, τις οποίες πυροδοτούσαν, κατά τον Χαμαμτζή, οι τέσσερις προαναφερθέντες ασθενείς, οι ίδιοι, ως γνωστόν εξάλλου, συμμετείχαν σε “ακόλαστες πράξεις”, όπως χαρακτηρίζονται, εις βάρος άλλων λεπρών. Πέραν από το ενδεχόμενο υπερβολής, εκ μέρους του υπογράφοντα το έγγραφο, προκειμένου να ολοκληρωθεί, σκοπίμως, η αρνητική εικόνα για τα συγκεκριμένα άτομα, θα πρέπει να επισημανθεί επίσης ότι τα περιγραφόμενα στο τεκμήριο παραπέμπουν ευθέως στο διαμορφωμένο, επί αιώνες, στερεότυπο του “ακάθαρτου” (βλέπε αμαρτωλού) λεπρού, δεδομένο ενισχυμένο από τους πειθαναγκασμούς και τους κολασμούς της χριστιανικής ηθικής. Από την άλλη όμως πλευρά αξίζει να σημειωθεί, ότι στο λεπροκομείο της Χίου, την ίδια περίπου εποχή, παρατηρούνται ανάλογα, σεξουαλικής φύσεως, συμβάντα. Παρ’ όλα αυτά, περιστατικά του είδους, σε μία υπερθετική μάλιστα εκδοχή, είναι τακτικά επίσης σε σημερινά ιδρύματα, ανεξαρτήτως λέπρας, κάτι που κατευθύνει, βέβαια, τη σκέψη προς άλλους, αυτονόητους πάντως, ερμηνευτικούς παράγοντες: δηλαδή, αφενός προς τον ιδρυματισμό και αφετέρου προς τη σεξουαλική στέρηση.

Επιπροσθέτους, στο τεκμήριο περικλείονται, καθώς είδαμε, στοιχεία αναφορικούς με την ιδεολογική ταυτότητα ενός από τους τέσσερις ασθενείς, για τον οποίο, αφού αναφέρεται πως είναι “φανατικός κουμουνιστής”, προστίθεται ότι “διδάσκει υπέρ του Κουμουνισμού”. Προκειμένου να γίνουν αντιληπτές οι αναφορές αυτές καθώς και η βαρύνουσα σημασία τους, στη χρονική συγκυρία, υπενθυμίζουμε ότι ήδη από το 1929 είχε τεθεί σε ισχύ ο νόμος 4229, το γνωστό “ιδιώνυμο”. Οι προβλεπόμενες ποινές (μεταξύ των άλλων, φυλάκιση και εκτόπιση) αφορούσαν στην πολιτική δράση οιασδήποτε μορφής, του “προσηλυτισμού” μη εξαιρουμένου. Το νομικό αυτό εργαλείο υπήρξε ιδιαίτερα αποτελεσματικό απέναντι στην αριστερά, εφόσον, καθώς σημειώνει και ο Ελεφάντης, στο διάστημα 1929-1932 έλαβαν χώρα 11.400 συλλήψεις, 2.130 καταδίκες και εκτοπίστηκαν “πάνω από 200 άτομα”. Συνεπώς, λαμβάνοντας κανείς υπόψη το γενικό πολιτικό πλαίσιο, σε συνάρτηση με τα στοιχεία του εγγράφου, καθίστανται ορατοί αλλά και ερμηνεύονται οι στόχοι του Χαμαμτζή, όπως αναφέρονται σαφώς, εξάλλου, στην κατακλείδα: εδώ, υπενθυμίζεται, διατυπώνεται το αίτημα περί μεταγωγής των τεσσάρων ασθενών στη Σπιναλόγκα, «χάριν της αξιοπρέπειας του ιδρύματος και προς ησυχίαν των εν αυτώ νοσηλευομένων λεπρών».

Η εν λόγω μεταγωγή συνάδει, βέβαια, προς τις πολιτικοστρατιωτικές εξελίξεις του Μεσοπολέμου, εφόσον, εν πρώτοις, το 1913, τόσο η Σάμος με τη Σπιναλόγκα όσο και η Χίος εντάχθηκαν στην ελληνική επικράτεια και τα μέχρι πρότινος τοπικά ιδρύματα εξελίχθηκαν σε εθνικά. Οπότε, ως ήταν επόμενο, ενισχύθηκαν και οι σχέσεις ανάμεσα στα λεπροκομεία: σε τεκμήρια των αρχείων Νομού Σάμου και Χίου αποτυπώνονται ανταλλαγές ασθενών, όχι τόσο ανάμεσα στα αντίστοιχα ιδρύματα όσο με αυτό της Σπιναλόγκας. Σε ό,τι αφορά μάλιστα στις μεταγωγές ή στις απειλές μεταγωγής προς Σπιναλόγκα, με προέλευση τα λεπροκομεία Σάμου-Χίου, παρατηρείται ότι κατά βάσιν αφορούσαν σε δυσυπότακτα άτομα, με παράλληλο στόχο αφενός την τιθάσευση των συγκεκριμένων ασθενών (στη Σπιναλόγκα) και αφετέρου την εξασφάλιση αταραξίας για το προσωπικό των ιδρυμάτων προέλευσης (και κατ’ επέκτασιν για την αντίστοιχη τοπική Αστυνομία, καθώς είδαμε). Δηλαδή, επιβεβαιώνεται έτσι η διαπίστωση, η οποία διατυπώθηκε πιο πάνω, πως το ίδρυμα της Σπιναλόγκας διέθετε χαρακτηριστικά περισσότερο φυλακής, με ανάλογη βαθμίδα πρακτικών καταστολής, παρά νοσοκομείου. Από μία άλλη πλευρά, το στοιχείο ότι στους μεταγομένους συγκαταλεγόταν ένας κομμουνιστής/λεπρός έλκει από μόνο του το ενδιαφέρον παραπέμποντας σε ανάλογες περιπτώσεις, όπως αυτή του Γιώργη Ζάρκου (1902-1967), κομμουνιστή, τροφίμου ψυχιατρείου (εναλλακτικώς δε και φυλακών) αλλά και συγγραφέα. Ο Γεώργιος Κόνσολας του σαμιακού τεκμηρίου, ας θυμίσουμε εδώ την ταυτότητά του, περιέκλειε, για τους μηχανισμούς εξουσίας, το επαχθέστερο ζεύγος απόβλητων: από τη μία μεριά, ο ακάθαρτος λεπρός, φορτωμένος το μυκοβακτηρίδιο της νόσου αλλά και κάθε λογής αρνητικές (κυρίως) σημάνσεις και παραπομπές αιώνων. Από την άλλη, ο επίσης ακάθαρτος, μεταφορικά, φορέας αμφισβήτησης του πολιτικού καθεστώτος και της κοινωνικής σταθερότητας. Συνεπώς και κοντολογίς, υπό την οπτική γωνία της κοινωνικής συνοχής, ο Κόνσολας, επικίνδυνος εις διπλούν και σε ανάλογο βαθμό εξοβελιστέος (υπενθυμίζεται και η ισχύς του “ιδιωνύμου”), φαίνεται ότι υπήρξε από τις χαρακτηριστικές εκείνες περιπτώσεις που κατέληγαν σε κάποια Σπιναλόγκα.

Πέραν τούτου, ένα άλλο θέμα απαιτεί επίσης τον δέοντα σχολιασμό: πρόκειται για τον ενισχυμένο ρόλο του αστυνομικού παράγοντα, σε όλα τα στάδια διαχείρισης της νόσου. Αυτό, βέβαια, αποτελεί αντίστοιχο του εσωτερικού πολιτικού κλίματος της εποχής, αλλά και παρεπόμενο της συλλογικής αντίληψης γύρω από τη λέπρα και τους λεπρούς. Επιπροσθέτως όμως, η ακολουθούμενη πρακτική ταξινόμησης, από τον ιατρικό κόσμο (στη βάση του δίπολου υγεία-ασθένεια και με τις πολυάριθμες διαιτητικές και άλλες απαγορεύσεις) και παραλλήλως, έως παραπληρωματικούς, από τα όργανα της Αστυνομίας (εδώ ισχύει το δίπολο νόμιμο-παράνομο) διαθέτει, οφθαλμοφανούς, μεγαλύτερο χρονικό βάθος, σε σχέση με την εποχή που μας απασχολεί εδώ.

Ο στόχος είναι να προχωρήσουμε εδώ σε μια κατακλείδα, αν και σημερινά δεδομένα τα οποία συνδέονται, κατά τον δικό του τρόπο έκαστο, με ζητήματα που διερευνώνται και αναλύονται στα προηγηθέντα, μας ωθούν προς νέα ερωτήματα, απότοκα μάλλον συγχρόνων αιτημάτων. Κατ’ αρχάς, παρά το γεγονός ότι το “Πανοπτικόν”, ως αρχιτεκτονική πρόταση, δεν είχε, κατ’ αρχάς,την υποστήριξη που ήλπιζε ο Bentham, εν τούτοις, στην εποχή μας, οι πρακτικές διαρκούς παρακολούθησης και ελέγχου παρουσιάζουν ευρύτατη διάδοση και μάλιστα σε μία περισσότερο παραγωγική εκδοχή. Επ’ αυτού, αρκεί να επισημάνουμε, ως παράδειγμα, το πυκνό και εκτεταμένο δίκτυο από “κάμερες ασφαλείας” που διατρέχουν τις μεγάλες τουλάχιστον πόλεις. Όσον αφορά δε στα κτήρια τα οποία μας κληροδότησε η λέπρα, στα τρία προαναλυθέντα παραδείγματα παρατηρούνται διαφορετικής μορφής αλλά και βαθμίδας σιωπές. Στην περίπτωση της Σάμου και της Χίου, η θέση την οποία κατελάμβαναν τά λεπροκομεία εξακολουθεί, ακόμη και σήμερα, να αποτελεί γεωγραφικό (και όχι μόνο) περιθώριο σε σχέση με τον υπόλοιπο πολεοδομικό ιστό. Αντίθετα, ή υποτίθεται έτσι, η Σπιναλόγκα, όντας απέναντι από την Ελούντα, έχει ενταχθεί στην τοπική τουριστική βιομηχανία. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί, βέβαια, εγγγύηση πως ο σημερινός επισκέπτης της νησίδας δυνατόν να ακούσει τις βραχνές φωνές των λεπρών. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιθανόν να διατυπωθεί και ένας αντίλογος, δεδομένου ότι στη Σπιναλόγκα υπάρχει μέριμνα για τη συντήρηση των κτηρίων ενώ στις δύο άλλες περιπτώσεις, και κυρίως σε αυτή της Χίου, τα κτήρια, απλώς, αντιστέκονται στον χρόνο με τον δικό τους τρόπο. Πάντως, αυτό το στοιχείο, εκτός των άλλων, ανεβάζει και την αξία των τοπικών αρχείων.

ΠΗΓΗ : isamos.gr

 

Comments

comments

Πολιτιστικά

Παγκόσμια ημέρα θεάτρου 2021: Το Ελληνικό Θέατρο πριν και μετά την Επανάσταση του ’21

Published

on

By

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα θεάτρου, ένα επίκαιρο θέμα: Οι παραστάσεις σύγχρονου δράματος με αρχαία και νεότερα θέματα ανανεώνουν τον ελληνικό αγώνα για την αρχέγονη ελευθερία.

Η Helen Mirren(Έλεν Μίρεν), ίσως η πιο επιδραστική «Κασσάνδρα» που έχω παρακολουθήσει ποτέ στην τραγωδία «Αγαμέμνων» σε αποσπάσματα από τη μόνη τριλογία του Αισχύλου, την «Ορέστεια», σε τηλεοπτική παραγωγή από το BBC, στο μήνυμά της για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου τονίζει τις επαγγελματικές επιπτώσεις της πανδημίας στους καλλιτέχνες και την επαγγελματική «ανάρρωση» μετά την Covid. Οι προφητείες έως τώρα έχουνε επαληθευτεί επώδυνα για το θέατρο, ωστόσο η τέχνη της παράστασης πάντα υπάρχει ως η σημαντική αρωγός στην ανάγκη των ανθρώπων για λύτρωση και κοινωνική κάθαρση. Στα Βαλκάνια το 19ο αιώνα, η ποίηση είναι το απόλυτο όχημα ρεαλιστικής αναδόμησης για τον έσω οραματισμό της Ελευθερίας. Ο Διαφωτισμός και οι επιταγές του κλασικισμού επιστρέφουνε στην Ελλάδα το αθάνατο αρχαίο πνεύμα. Ο Διονύσιος Σολωμός γράφει το 1824 στον Ιωάννη Τερτσέτη ότι ανάμεσα στην ελληνική αρχαιότητα και στο νέο Ελληνισμό το χάσμα είναι αγεφύρωτο χωριζόμενο από την έλευση του Ιησού και γιατί μόνο η αρχαιότητα βοηθά στην πρωτότυπη δημιουργία.

 

Προφανώς, ο Σολωμός εξηγεί την προεπαναστατική θεατρική ζωή των ελληνορθόδοξων Βαλκανίων. Το προεπαναστατικό θέατρο, όπως ακριβώς το αρχαίο δράμα από την Αθήνα τον 5ο αι. π.Χ. και από τη νεοκλασική Γαλλία, το κλασικό θέατρο είναι ποίηση, επομένως έμμετρος λόγος. Οι αρχαίοι τραγικοί ποιητές συνθέτουνε σε ιαμβικό τρίμετρο και τα στάσιμα σε τροχαϊκό τετράμετρο στίχο. Στη γείτονα χερσόνησο, οι Ιταλοί όπως ο συγκαιρινός Αλφιέρι, μολονότι αντεπαναστάτης ο ίδιος, εκείνος συνέθεσε ελληνικές τραγωδίες περί τα τέλη του 18ου αιώνα σε ενδεκασύλλαβο, με θέματα από τα αρχαία δράματα Αγαμέμνων, Αντιγόνη, Πολυνείκης, Ορέστης, Μερόπη και δύο εκδοχές της Άλκηστης, δημοσιευμένες post mortem. Αντίστοιχα, οι Γάλλοι ομότεχνοι το νεοκλασικό 17ο και το 18ο αιώνα συνθέτουνε τις αρχαιόθεμες τραγωδίες σε ομοιοκατάληκτο ενδεκασύλλαβο στίχο, όπως ο Βολταίρος σε αλεξανδρινό στίχο τον Οιδίποδα και τη Μερόπη (η ελληνική μετάφραση εντέλει διασώζεται σε τυπογραφείο του Βουκουρεστίου το 1820), αλλά κυρίως ο Ρακίνας στις ελληνικές τραγωδίες του «Θηβαΐδα», «Αλέξανδρος ο Μέγας», «Μιθριδάτη», «Ανδρομάχη», «Ιφιγένεια», «Φαίδρα», άμεσα αντλημένες από το μυθολογικό φάσμα του Ομήρου και του Ησιόδου, όπως μας επισημαίνει για τους επικούς ποιητές ο Ηρόδοτος (2.53). Οι τρεις ελληνικοί μυθολογικοί κύκλοι, ο θηβαϊκός κύκλος, ο αργοναυτικός κύκλος και ο τρωικός κύκλος γονιμοποιούν την τραγωδία στην Ευρώπη μετά την Αναγέννηση.

Ο «Αλέξανδρος ο Μέγας» του Ρακίνα, αμέσως μετά τον νέο «Αχιλλέα» του Αθανάσιου Χριστόπουλου, η σύγχρονη τραγωδία που παίζεται στο Βουκουρέστι και στο Ιάσιο, ο Μακεδόνας στρατηλάτης από το Γάλλο Ρακίνα ο «Αλέξανδρος ο Μέγας» είναι το πρώτο ευρωπαϊκό θεατρικό έργο ευρισκόμενο σε προεπαναστατική παράσταση από  Έλληνες στο Βουκουρέστι το έτος 1806. Η χρονολογία της πρώτης παράστασης στις Ηγεμονίες είναι ενταγμένη στη μετά τη δράση του Ρήγα Βελεστινλή αφύπνιση των ραγιάδων στα Βαλκάνια και το ίδιο έτος τυπώνεται ανωνύμως η Ελληνική Νομαρχία, ήτοι Λόγος περί Ελευθερίας, ένα πύρινο κείμενο πολιτικής αναγέννησης των νέων Ελλήνων μέσα από την παιδεία και τη δημοκρατία ως θεσμικό πολίτευμα. Παράλληλα, στα Βαλκάνια μαίνεται η Επανάσταση των Σέρβων (1804-1813) και στο ανατολικό Αιγαίο η Σάμος κηρύττει μόνη της την Επανάσταση χωρίς άλλη υποστήριξη, αυτό είναι το σαμιακό κίνημα των Καρμανιόλων (1805-1812). Όταν η «Ελληνική Νομαρχία» τυπώνεται στην Ιταλία το 1806 είναι ανώνυμη γιατί η επαναστατική δράση των υπόδουλων ραγιάδων, ακόμα και εκτός Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, άμεσα επέφερε φυλάκιση και συχνά τη θανατική ποινή (ο Ρήγας και ο Αλέξανδρος Υψηλάντης φυλακίστηκαν από ευρωπαίους, όχι από τους Τούρκους). Το πρώιμο σύνταγμα των Ελλήνων αφιερώνεται στο Ρήγα ο οποίος πραγματικά έβαλε τις νέες βάσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο Ρήγας είναι ο εθνάρχης.

Στον Θουκυδίδη και νωρίτερα στον Ηρόδοτο η λέξη «επανάστασις» χρησιμοποιείται για πρώτη φορά στην Ιστορία ως συνώνυμη με την πολιτειακή εκτροπή, αμφότερες οι αναφορές για το νησί της Σάμου. Ο λάτρης του Αιγαίου, ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, έγραφε πως υπάρχουνε συμπτώσεις που θα έπρεπε να ντρέπονται. Από τα ανατολικά του Ελληνισμού μέχρι τα παγωμένα νερά του Δουνάβεως οι Έλληνες τω σκέπτεσθαι ξεσηκώνονται πνευματικά αρχικά κι έπειτα παίρνουνε τα όπλα σ’ έναν πόλεμο Δαβίδ με Γολιάθ. Ο Ιερός Λόχος του Αλέξανδρου Υψηλάντη είναι η μαγιά από τον προεπαναστατικό θεατρικό αναβρασμό των Ακαδημιών στη Μολδοβλαχία στις αρχές του 19ου αιώνα. Πηγές για παράδειγμα αναφέρουνε ότι στο Βουκουρέστι έγινε παράσταση του δραματικού έργου «Φαίδρα» του Ρακίνα από το Δεκέμβριο 1818 έως τον Απρίλιο 1819, ενώ από τον Απρίλιο και όλο το θέρος του 1819 παιζότανε στα ελληνικά η «Μερόπη» του Βολταίρου.

Μία από τις ωραιότερες σύγχρονες απεικονίσεις του κλασικού έργου αυτού του Ρακίνα με το Εθνικό Θέατρο της Μεγάλης Βρετανίας και με «Φαίδρα» την Helen Mirren είχα τη χαρά να παρακολουθήσω σε έμμετρη προσαρμογή του Βρετανού ποιητή Ted Hughes το 2009. Πίσω στη Μολδοβλαχία, η προεπαναστατική παράσταση στο Βουκουρέστι είχε σπουδαία απήχηση κι άλλωστε ήτανε η πρώτη φορά που γυναίκες ηθοποιοί με αφορμή τη «Φαίδρα» συμπεριλήφθησαν στο θίασο. Τα μέλη της ομάδας Θεάτρου στο Βουκουρέστι ήτανε ο Αθανάσιος Χριστόπουλος, ο Νικόλαος Σκουφάς, ο Γεωργάκης Ολύμπιος, ο Ιάκωβος Ρίζος-Ραγκαβής, ο Κωνσταντίνος Κυριακού Αριστίας, ο Θεόδωρος Αλκαίου και οι κυρίες Μαριγώ Αλκαίου και Μαρία Παππά-Ιωάννου. Στην επαναστατημένη Σάμο επί Σαμιακής Πολιτείας, η νεαρή Φωτεινή Σπάθη μεταφράζει από τα γαλλικά τα δύο καίρια έργα, τον πολεμικό Μωάμεθ του Βολταίρου και την εριστική Φαίδρα του Ρακίνα. Μάλιστα, αντίτυπο της μετάφρασης του γαλλικού έργου «Φανατισμός ή ο προφήτης Μωάμεθ» από τη Σαμιώτισσα Σπάθη υπάρχει σήμερα στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Ανέμη από το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Λατρευτική διάσταση για τους ήρωες του ’21

Με την Επανάσταση τα θέματα αλλάζουνε και γίνονται περισσότερο επίκαιρα. Οι ήρωες του ΄21 αποκτούνε λατρευτική διάσταση γιατί το αποτέλεσμα είναι η εθνική ανεξαρτησία πέρα από κάθε προσδοκία και με ένα αγώνα άνισο στα πεδία των μαχών με επιδημίες και μεγάλη δυστοκία. Ένα κεντρικό θέμα του θεάτρου, πριν και μετά την Επανάσταση, πράγματι παραμένει η επιδημική εξάπλωση των ασθενειών, με τον ίδιο τρόπο που μας απασχολεί τώρα.

Η τραγωδία και η κωμωδία συνιστούν δημόσια ιστορία. Ο Θουκυδίδης για παράδειγμα στο 2ο Βιβλίο στις «Ιστορίες» του αφηγείται τον ιστορικό λοιμό της αρχαίας Αθήνας από το 430 π.Χ. έως το 426 π.Χ. σε μόλις επτά παραγράφους (Θουκυδίδης, Βιβλίο ΙΙ. 47-54), σ’ ένα κείμενο ορόσημο που συνιστά την πρώτη παγκόσμια ιστοριογραφία.  Ο φίλος του Περικλή, ο ποιητής Σοφοκλής, σύντομα αναπαριστά το θάνατο του ηγέτη Περικλή στο γνωστό λοιμό στο τραγικό δράμα «Οιδίπους Τύραννος» (428 π.Χ.). Αιώνες μετά την κλασική εποχή, ο διάσημος ιστορικά και λογοτεχνικά λοιμός υποτροπιάζει από τον Ιάκωβο Ρίζο-Νερουλό στην «Ασπασία» (1813). Η τραγωδία «Ασπασία» σε τρεις πράξεις είναι ένα πρωτότυπο έργο του Ιάκωβου Ρίζου-Νερουλού, με Χορό γυναίκες από τη Μίλητο, τις ακόλουθες της Ασπασίας.

Όταν ξεσπάει η επιδημία, ο Περικλής για την προστατεύσει την στέλνει πίσω στη Μίλητο στην Ιωνία απ’ όπου κατάγεται, όμως εκείνη επιστρέφει αιφνιδίως και τον αναζητά. Στην τραγωδία ανεβαίνουνε επί σκηνής ο Ιπποκράτης, ο Σωκράτης και ο Νικίας, ποτέ όμως ο ίδιος ο Περικλής, ο οποίος μάλλον θανών από το λοιμό, πρωταγωνιστεί εν τη απουσία του. Η τραγωδία «Ασπασία» είναι μια προεπαναστατική απεικόνιση της χειμαζόμενης Ελλάδας από την οθωμανική κατοχή τόσων αιώνων ή άλλως περιμένοντας τον Περικλή, μια αλληγορία για τη δημοκρατία της βαλκανικής χερσονήσου. Η επιδημία ως θέμα επιβιώνει μετά την Επανάσταση, για παράδειγμα στην κωμωδία «Ο Εφημεριδόφοβος» (1837), όπου ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός επαναφέρει την εξαπλωμένη νόσο στο σύγχρονο Αίγιο όταν ένα καράβι από τη Μάλτα αράζει στην αχαϊκή κωμόπολη.

Ας θυμηθούμε ότι η Επανάσταση intra muros αρχίζει από τη Βοστίτσα, έπειτα μετονομασθείσα σε Αίγιο μόλις το 1833, όταν η Βαυαροκρατία επιθυμεί την κάθαρση των λέξεων της τουρκικής περιόδου. Ωστόσο, κανένας ποτέ δεν αλλάζει την Ιστορία ως μία πραγματική τραγωδία εν πράξη.

Πηγή: ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΣΑΤΣΑΝΗ

Ethnos.gr

Comments

comments

Continue Reading

Πολιτιστικά

Η Αερολέσχη Ικαρίας για την αναβίωση της Ικαριάδας

Published

on

By

Η Αερολέσχη Ικαρίας ”Ίκαρος”, που ιδρύθηκε το 2015 με βασικό στόχο την ενασχόληση των Ικαρίων με τον Αεραθλητισμό και με όραμα να αναβιώσουν στην Ικαρία οι εκδηλώσεις τιμής του πρώτου Αεροπόρου της Ελληνικής Μυθολογίας χαιρετίζει την επίσκεψη του Αντιπεριφερειάρχη Μεταναστευτικής Πολιτικής και Αθλητισμού Δημήτρη Κουρσουμπά στο νησί μας.

Η συνάντηση με τον κ.Αντιπεριφερειάρχη και τον Δήμο Ικαρίας την Παρασκευή 5 Μαρτίου που έλαβε χώρα στο Επαρχείο Ικαρίας, επισφράγισε με τον καλύτερο τρόπο τις συνομιλίες που είχε η Αερολέσχη Ικαρίας ”Ίκαρος” με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και με τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με το πάγιο αίτημα του Σωματείου μας, την επανασύσταση εκδηλώσεων με θέμα τον Μύθο του Ικάρου, την Ικαριάδα όπως την ξέρουμε στη νησί μας από τη δεκαετία του 1990 οπότε έγινε και η πρώτη και τελευταία εκδήλωση με την συμμετοχή φορέων και απεσταλμένων του χώρου του Αεραθλητισμού από όλο τον Κόσμο και την Αφή τότε της Ικαρίου Φλόγας.

Σύμφωνα με την πρόταση μας η Αερολέσχη Ικαρίας ”Ίκαρος” μαζί με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου και τον Δήμο Ικαρίας, τον Ιούλιο του 2021, (εφόσον οι συνθήκες της Πανδημίας του Κορωνοιού το επιτρέψουν)με μια σειρά εκδηλώσεων θα αναβιώσει το Αεροπορικό Πνεύμα στο σημείο όπου ο Ίκαρος ολοκλήρωσε το ταξίδι του στην Ελευθερία δίνοντας το όνομα του στο νησί και πέλαγος μας.

Την διοργάνωση θα αναλάβει η πενταμελής επιτροπή, που ορίστηκε από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η οποία αποτελείτε από την Αερολέσχη Ικαρίας Ίκαρος με τον πρόεδρο της Δημήτρη Φιλιπποπολίτη και το μέλος της Κωνσταντίνο Μαρκάκη, τον εκπρόσωπο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου Νικόλαο Βασιλείου, τον εκπρόσωπο του Περιφερειακού Συμβουλίου Μανώλη Κάρλα και τον εκπρόσωπο του Δήμου Ικαρίας Σωτήρη Πολίτη.

Σκοπός μας είναι, η Ικαριάδα να προβάλλει την Ικαρία ως πατρίδα του Ικάρου και σημείο γέννησης της Αεροπορικής Ιδέας και να καθιερωθεί ως ετήσιο τριήμερο Φεστιβάλ Αεραθλητισμού και Πολιτισμού.

Το επόμενο διάστημα θα γίνουν οι απαραίτητες επαφές και ενέργειες έτσι ώστε να συγχρονιστούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, συλλόγοι και πολίτες για την καλύτερη διεξαγωγή της πρώτης -μετά από 30 χρόνια- διοργάνωσης με θέμα τον Μύθο του Ικάρου.

Comments

comments

Continue Reading

Πολιτιστικά

Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη”: Διαδικτυακές δραστηριότητες απασχόλησης παιδιών

Published

on

By

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη της ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων στα πλαίσια της συνεργασίας του με τον Δήμο Ανατολικής Σάμου, συνεχίζει τις δράσεις για την κοινότητα του νησιού και τη νέα χρονιά.

Ελάτε να μεγαλώσουμε την παρέα μας!

«Δημ –e– ουργώ» Δια-δικτυακές δραστηριότητες απασχόλησης παιδιών

Κάθε Τετάρτη στις 15:30 παιδιά ηλικίας 6-12 ετών έχουν την ευκαιρία να δημιουργούν, να πειραματίζονται, να ξεδιπλώνουν τη φαντασία τους και να παίζουν με λίγα… έως καθόλου υλικά!

Μέχρι τώρα τα παιδιά έπαιξαν, χόρεψαν, έκαναν κατασκευές με τη μέθοδο origami, με πηλό και παρακολούθησαν ενδιαφέροντα και διασκεδαστικά πειράματα.

Διάρκεια: 1 ώρα

Ημέρες διεξαγωγής: Κάθε Τετάρτη | 15.30 με χρήση της πλατφόρμας ZOOM

Πληροφορίες / κρατήσεις θέσεων

Για πληροφορίες ή εκδήλωση ενδιαφέροντος μπορείτε να επικοινωνείτε στο 2273181030 καθημερινά 9:30-16:30 ή μέσω email στο alkizei.arsis@gmail.com, δηλώνοντας ονοματεπώνυμο και τηλέφωνο επικοινωνίας.

Η συμμετοχή στις δραστηριότητες είναι δωρεάν

«Το Καπλάνι απαντάει στα γράμματα σας…»

ΕΥ-ΠΟ; ΛΥ-ΠΟ;

Ένας ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας, ανάμεσα στο Κέντρο μας και τους μικρούς και μεγάλους κατοίκους του νησιού

Τον τελευταίο χρόνο, η ανθρώπινη επαφή, η αγκαλιά, το φιλί θέτουν την υγεία μας σε κίνδυνο και όλοι μας βιώνουμε μία αναγκαστική αποξένωση που μας καθιστά τόσο ασφαλείς όσο και μόνους. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς, που γιορτάζεται στις 21 Ιανουαρίου κάθε έτους, το Καπλάνι σάς προσκαλεί να εκφράσετε τις σκέψεις, τις αγωνίες, τις προσδοκίες σας για τη νέα, πρωτόγνωρη κατάσταση που ζούμε. Τι θέλετε να κρατήσετε και τι να αλλάξετε μετά την επιστροφή στη ζωή όπως την ξέραμε; Τι ρόλο παίζει η αγκαλιά στη ζωή σας;

«Αγκαλιάστε» το Καπλάνι και ψιθυρίστε του όσα φωλιάζουν στην καρδιά σας. Χαρούμενη ημέρα αγκαλιάς!

Τα γράμματά σας μπορείτε να τα αφήνετε στο γραμματοκιβώτιο ακριβώς έξω από την είσοδο του «Άλκη Ζέη», επί της οδού Μαλαγαρίου ή να τα ταχυδρομείτε στην παρακάτω διεύθυνση:

Κέντρο ΑΛΚΗ ΖΕΗ, Λεωφόρος Μαλαγαρίου (πριν από το κτίριο Crystal), 83100, Σάμος

«Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!»

Στα πλαίσια των δράσεών μας πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο 2020 δια-δικτυακή συζήτηση για ενήλικες με το Νίκο Σιδέρη, με αφορμή το μπεστ σέλερ βιβλίο του «Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!».

Με έμπνευση από το βιβλίο, ο γνωστός ψυχίατρος, ψυχαναλυτής και οικογενειακός θεραπευτής μίλησε για την τέχνη της γονεϊκής αγάπης, της ύψιστης σημασίας του να είναι κανείς παρών στη ζωή των παιδιών αλλά και για τους τρόπους διατήρησης της κανονικότητας, υπό τις δύσκολες συνθήκες μιας πανδημίας ή ενός σεισμού.

Πως εξηγούμε στα παιδιά τα φυσικά φαινόμενα μέσα από αφηγήματα ή ιστορίες, μιλώντας τη γλώσσα τους… Χρήσιμες συμβουλές, ιδέες για χειρισμό ειδικών καταστάσεων μέσα από την εμπειρία και το… χιούμορ!

Οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν την ομιλία του Νίκου Σιδέρη αλλά και να συζητήσουν στη συνέχεια πάνω σε θέματα που τους απασχολούν είτε από τη θέση του γονιού ή του εκπαιδευτικού.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας “Άλκη Ζέη” ευχαριστεί το Νίκο Σιδέρη και τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ για την συνεργασία και συμβολή τους στο έργο μας.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού & Οικογένειας άνοιξε τις πόρτες του τον Ιούνιο του 2020, αποτελείται από καταρτισμένους και έμπειρους επαγγελματίες οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες εκπαίδευσης, σχολικής στήριξης, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και ενημέρωσης, δημιουργικής απασχόλησης, καθώς και σεμινάρια για γονείς και εκπαιδευτικούς.

Το Κέντρο Υποστήριξης Παιδιού και Οικογένειας «ΑΛΚΗ ΖΕΗ» αποτελεί μια πρωτοβουλία της ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων και του Γραφείου Συνεργασίας της UNICEF στην Ελλάδα.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με στήριξη της UNICEF, του ΔΟΜ και χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – DG HOME.

Comments

comments

Continue Reading
Advertisement
Advertisement

Facebook

COVID-192 εβδομάδες ago

ΕΟΔΥ: Δεκατρία νέα κρούσματα κορωνοϊού το τελευταίο 24ωρο στη Σάμο

Σαμιακά2 εβδομάδες ago

Την Τετάρτη 7 Απριλίου ξεκινούν τα δρομολόγια του καταμαράν DODEKANISOS EXPRESS

Σαμιακά4 εβδομάδες ago

Ο δωδεκάχρονος Σαμιώτης Χριστόδουλος Σπανός έφτιαξε μια stop motion lego ταινία για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

Περιφερειακά2 εβδομάδες ago

Η αγανάκτηση των νησιωτών έφτασε στην Ευρώπη μέσω του Κώστα Μουτζούρη

Σαμιακά2 εβδομάδες ago

Πρόεδρος Κοινότητας Λέκκας για καραντίνα: Πρωτόγνωρη κατάσταση για όλους μας

Δήμος2 εβδομάδες ago

Έκτακτο Σ.Τ.Ο για την αντιμετώπιση της επιδημιολογικής έξαρσης του Covid-19 στη Λέκκα

Δήμος3 εβδομάδες ago

Οι «παλικαριές» σε πολίτες μετά την επίσκεψη Γιόχανσον

Αστυνομικά - Λιμενικά4 εβδομάδες ago

Ικαρία: Σύλληψη για καλλιέργεια και διακίνηση ναρκωτικών ουσιών

Σαμιακά7 ημέρες ago

Ο Σταυρός και πάλι στην κορυφή του ιστού της Ελληνικής Σημαίας στη πλατεία Πυθαγόρα

Σαμιακά3 εβδομάδες ago

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατοίκων στο ΚΥΤ στη θέση Ζερβού

Σαμιακά1 εβδομάδα ago

Dodekanisos Seaways: Διακομιδή ενός βρέφους 8 ημερών και ενός ενήλικα ασθενή από Σύμη στη Ρόδο

Σαμιακά1 εβδομάδα ago

Κοκκάρι: Το εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου απο ψηλά

Σαμιακά4 εβδομάδες ago

Σάμος: Ύψωσαν τεράστια ελληνική σημαία για την 25η Μαρτίου

Σαμιακά4 εβδομάδες ago

Στρατιωτική Παρέλαση 25ης Μαρτίου- Αφιέρωμα για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

Σαμιακά4 εβδομάδες ago

Ο δωδεκάχρονος Σαμιώτης Χριστόδουλος Σπανός έφτιαξε μια stop motion lego ταινία για την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση

Σαμιακά1 μήνα ago

Παραλία Ψιλή Άμμος: Υποχώρησε η θάλασσα λόγω της άμπωτης

Σαμιακά2 μήνες ago

O «Aegean Explorer» στη Μάχη για την προστασία των Θαλασσών μας

Σαμιακά2 μήνες ago

Η νυχτερινή καταιγίδα στο Πυθαγόρειο Σάμου

Δήμος3 μήνες ago

Συνελήφθη για κλοπή κινητού απο Φαρμακείο

Αστυνομικά - Λιμενικά3 μήνες ago

Με το πλοίο Blue Star Mykonos η μεταγωγή στην Αθήνα του 38χρονου πρώην προπονητή | video

Δημοφιλή